Landbou
Berei bulle voor vir dekseisoen, veilings en skoue
Deur ULRICH MÜLLER

Vraag:
Gee asb raad hoe ek my bulle moet voorberei vir die dekseisoen, veilings en skoue.

Antwoord:
Die verkoop van bulle vir teeldoeleindes is baie kompeterend. Gevolglik is dit belangrik dat bulle tydens 'n veiling goed vertoon. Verder word dit algemeen aanvaar dat die grootte of massa van die bul by 'n gegewe ouderdom die waarde van so 'n bul sal bepaal. Dit is dus algemene praktyk om stoetdiere tot 'n mindere of meerdere mate te voer tydens voorbereiding vir skoue, veilings en/of die dekseisoen. Die mate van voorbereiding word veral deur omgewingsfaktore (tipe veld, aangeplante weiding, nul beweiding, ens.) en ouderdom teenoor doelwit massa beïnvloed.

Om bulle suksesvol te voer, is dit belangrik om vroegtydig met 'n goedbeplande voerprogram te begin. Só 'n voerprogram is:

  • Koste- effektief.
  • Plaas die bulle (en eienaar) nie onder onnodige stres nie.
  • Verseker dat bulle behoorlik uitgroei, en
  • Verseker dat bulle goed vertoon.

    Indien daar te laat met 'n voerprogram begin word, kan die volgende probleme verwag word:

  • 'n Hoë GDT (gemiddelde daaglikse gewigstoename) word benodig om die teikenmassa betyds te bereik, gevolglik word bulle op 'n te hoë kragvoerrantsoen geplaas.
  • Voerkostes is hoog.
  • Bulle ondervind probleme met asidose (suurpens).
  • Die voorkoms van laminitis verhoog.
  • Bulle word oorvet en groei nie behoorlik uit nie.
  • Bulle toon dikwels lae libido asook spermtellings (kwaliteit).
  • Sulke bulle is dikwels onfiks en kan nie behoorlik dek nie.

    Beplanning
    'n Goeie en suksesvolle voerprogram behoort soos volg beplan te word:
    1. Bepaal die teikenmassa wat die bulle teen 'n sekere datum behoort te bereik.
    2. Bepaal die huidige massa.
    3. Bereken die verlangde GDT.
    4. Bepaal die rantsoen benodig wat seisoen, kwantiteit en kwaliteit van die beskikbare ruvoer in ag neem.
    5. Monitor voerinname, gewigstoename en die algemene gesondheid van die bul.
    6. Maak aanpassings indien nodig.

    Voerprogram
    'n Voerprogram bestaan basies uit drie dele, nl.:
    1. Voer bulle (jong) om behoorlik uit te groei - Groeifase.
    2. Voer bulle om volwasse massa asook verlangde kondisie te bereik - Volwasse fase.
    3. Berei bulle voor vir teelseisoen.


    Voorbeeld

    A. Groeifase (Speen tot sowat 24 maande)
    Beginmassa: 240 kg (Kyk tabel hieronder)

    Teikenmassa (sowat 24 maande): 650 kg

    B. Volwassefase
    Verwagte GDT sowat 200g

    Winter: Veldweiding plus Voermol Produksielek of Voermol Super 18 teen 1,5 kg/dag.
    Somer: Veldweiding plus Rumevite 6P of Voermol Fosfaatblok.

    Dekseisoen
    Veldweiding en/of hooi plus kragvoer (lees meer oor kragvoer hieronder) teen 1% tot 1,5% van liggaamsmassa. Begin ongeveer vier weke voor die dekseisoen. Verseker dat bulle in 'n goeie kondisie is aan die begin van die dekseisoen, maar waak teen oorvet bulle.

    Kragvoer
    Die volgende is verskeie mengsels wat gebruik kan word:
    Duimreël: Voer teen 2% van liggaamsmassa vir groeiende diere en teen 1% tot 1,5% van liggaamsmassa vir volwasse diere.

    Gee vrye toegang tot goeie weiding en/of hooi. (Kyk tabel hieronder)

    Ander
    1. Die kragvoer bevat 'n ionofoor, Monensin-Na. Anders as wat soms beweer word, het die ionofoor geen negatiewe uitwerking op bulvrugbaarheid nie. 2. Die kragvoer is goed gebalanseer en bevat die nodige minerale en spoorminerale. 'n Lek is dus nie nodig nie. 3. Die gebruik van hormoon-inplantate word nie aanbeveel nie.

  • Geskryf deur: Ulrich Müller, Voermol Voere

    16 Junie 2007