Agri SA sê hy verwelkom die trant van die gesprek met die Minister van Landbou en Grondsake wat in Pretoria plaasgevind het met die oog op kort- en langtermyn oplossings vir die stygende broodprys.
Agri SA sê in nuusverklaring: "Ons het veral die Minister se siening dat daar nie teruggekeer sal word na direkte Regeringsinmenging in die voedselmark nie, verwelkom. Sy het spesifiek gewag gemaak van die behoefte aan maatreëls gerig op die moontlike benutting van alternatiewe energiebronne deur bakkerye, koste besparende praktyke vir kleiner bakkerye deur onder andere meer direkte aankope van voorrade by groot meulenaars en toegang tot Seta-opleiding om produktiwiteit te verhoog.
"Daar is besluit dat die Nasionale Landboubemarkingsraad 'n ondersoekkomitee, inklusief van alle rolspelers, aanstel om in die hele waardeketting van broodvoorsiening te ondersoek met die oog op kostebesparende praktyke.
"Die vergadering het kennis geneem van 'n inset van Agri SA waarvolgens strukturele aanpassings in die wêreld landbou asook plaaslik gelei het tot algemene stygings in kommoditeitspryse. Die feit dat die plaaslike koringbedryf nog nie hierop in die vorm van verhoogde produksie gereageer het nie, dui daarop dat daar bepaalde beleidsverskuiwings moet plaasvind voordat die plaaslike bedryf daarop sal reageer. Dit geld ook vir ander landboukommoditeite."
26 Januarie 2008
![Kyk weer na voedselbeleid](Uitsprake deur ANC-politici dui daarop dat grond en kommersiële boere die teiken is in dié mense se stemwerwery vir hul komende verkiesing. <p>
Die politiekery in die ANC is daarop gemik om populiste se stemme vir die komende verkiesingstryd in die ANC einde vanjaar te werf. Die een stemwerwer wil die ander oorskadu deur populistiese uitsprake teen kommersiële boere. <p>
Van dié uitsprake sluit in summiere grondonteiening met betrekking tot die vermindering van plaaswerkers binne die wetsraamwerk, die koop van plase vir plaaswerkers asook stygende voedselpryse wat as die oorsaak van stakings en groter armoede genoem word. Binnekort sal seker ook gesê word dat kommersiële boere die pryse van voedselprodukte manipuleer. <p>
Dit is na my mening 'n rookskerm om die aandag af te lei van die Mbeki-kabinet se onvermoë om die land ordentlik te bestuur en arm mense se posisie te verbeter, soos blyk uit swak dienste, werkloosheid en 'n tekort aan grond vir huise. Grond, boere en voedselpryse is nou die maklike stemwerwer. <p>
Politieke ontleders het al gewaarsku dat die landbou 'n maklike teiken gaan wees om stemme te werf, soos politici in die ANC hulle gaan posisioneer. Onthou, die volgende Kabinet met die nuwe landspresident word saamgestel volgens posisies op die rangordelys van die ANC se nasionale konferensie. <p>
Landbou-organisasies sal bedag moet wees om nie so te reageer op ANC-uitsprake dat hulle meedoen aan die stemwerwery van die betrokke politici nie. Hulle moet by die feite bly en op die feite wys. Die beskuldigings moet gunstig vir die landbou ingespan word. <p>
Benewens mnr. Dirk du Toit, Adjunkminister van Landbou, se skerp uitlatings oor onteiening waar plaaswerkers betrokke is, is daar ander sterk stellings wat nie geïgnoreer kan word nie. Die Minister van Landbou het 'n dag of wat ná Du Toit se uitbarsting in die Parlement, op 'n vakverbond se kongres verdere stellings en uitsprake oor onteiening gemaak. <p>
Mnr. Membathisi Mdladlana, Minister van Arbeid, het in dieselfde week op 'n vakverbond se kongres sterk te velde getrek teen voedselinflasie en geïnsinueer dat boere te blameer is vir voedselpryssstygings en dat dit deel van die oorsaak is van die rekord-mandae wat vanjaar weens arbeidsonrus verlore gaan. Werkers staak vir hoër lone weens die hoër voedselpryse en hoër rentekoerse, aldus Mdladlana. <p>
Hy het sommer aan die president van die Reserwebank ook 'n klap uitgedeel deur te sê hoë rentekoerse is net om ryk mense te bevoordeel. Voeg hierby die versoek van die PAC aan die Minister van Finansies dat broodpryse beheer word, dan is ek van mening dat ons die saak in 'n wyer perspektief moet sien. <p>
<b>Voedselsekuriteit</b><p>
Skerp stygings in voedselpryse is aan die orde van die dag, terwyl Suid-Afrika vanjaar groot hoeveelhede basiese landbou-kommoditeite teen groot ekstra koste vir die ekonomie sal moet invoer. Basiese voedselprodukte is internasionaal onder groot druk weens skerp stygings in die vraag na dié produkte. <p>
Die graanvoorraad is op die laagste vlak in drie dekades en pryse op die internasionale mark styg skerp. Die plaaslike benadering wat politici die afgelope tien jaar volg, was dié van die beskikbaarheid van goedkoop en genoeg voedsel. In die debatte, onthou ek nog, is gesê as ons basiese voedsel goedkoop kan invoer, waarom moet landbouprodukte plaaslik geproduseer word? Daar is ook in van dié gesprekke gesê dat ons maklik mielies van Zimbabwe af sal kan invoer. Dit was in 'n tyd van oorskotte in die wêreld, groot internasionale subsidies en betreklik lae graanpryse, en toe ryk lande van hul landbou-oorskotte deur voedselskenkings aan Afrika ontslae geraak het. <p>
Die ANC-regering se benadering tot voedselsekuriteit sal drasties aangepas moet word. Landbou-organisasies moet die debat omdraai en op die feite wys. <p>
Internasionaal sien suksesvolle ekonomieë die eie produksie van voedsel as 'n belangrike voorvereiste vir bestendigheid in hul lande. Daarom is hulle nie van plan om voedselsubsidies en ondersteuning aan hul boere af te skaf nie. Ja, hulle verander die subsidies om minder handelsontwrigtend te wees, om kritiek binne die Wêreldhandelsorganisasie te verminder, maar die "aanvaarbare" subsidies duur voort. <p>
Hul siening van voedselsekuriteit is nie op internasionale voorsiening gerig nie, maar op eie voorsiening, waarbinne voedselpryse deur grootskaalse investering in navorsing, ontwikkeling en voorligting mededingend gehou word. <p>
Suid-Afrika se beleid is gemik op grondhervorming en die vestiging van arm mense op grond (dan hoef hulle nie in stede werk te skep nie) en selfvoorsiening met voedsel. Een ANC-denker het onlangs opgemerk dat dié benadering gedoem is, want jong swart mense wil nie as arm mense op die platteland leef nie. Hulle wil ook modern leef en bestaansboerdery is nie die oplossing nie. <p>
Dus, mense bly verstedelik in Suid-Afrika (reeds sowat 60% tot 7 %) en dié syfer neem wêreldwyd toe. Dit beteken dat die beskikbaarheid van kommersiële hoeveelhede voedsel, wat verpak en in supermarkte beskikbaar is, voorrang geniet in die meeste suksesvolle ontwikkelende lande. Die klem is nie op bestaansboere nie. Die politieke risiko's van mense in stede wat nie genoeg voedsel teen aanvaarbare pryse beskikbaar het nie, is te groot. <p>
Die debat in Suid-Afrika moet in dié tyd van stygende plaaslike en internasionale voedselpryse, weens tekorte omdat die vraag vinniger as produksie groei, eerder op die begrip van voedselsekerheid en -voorsiening toegespits word. <p>
<b>Internasionale landboukommoditeite </b><p>
Voedselkommoditeite se pryse het vanjaar al internasionaal (in dollars) met 42,3% gestyg. Die syfers word gereeld genoem, voorraadvlakke van graan, oliesade en melkprodukte is van die laagste in dekades. Die internasionale omgewing van landboukommoditeite het verander van oorskotte en uitvoersubsidies tot tekorte en binnelandse subsidies om produksie te stimuleer. <p>
Voedselpryse het sedert begin 2000 skerp gedaal en inflasie getem. Nou het die situasie verander en voedselinflasie styg sterk. Dit is tans sowat 10% tot 14% en gaan in die volgende maande nog heelwat styg. <p>
Die grafiek hieronder toon die stygings in die binnelandse prys van mielies, koring en sonneblomsaad.
<table>
<tr>
<td>
<img src=http://www.news24.com/Images/Photos/20070927101531sep28-willemse-grafiek.jpg><p>
</tr>
</tr>
</table>
Die skerp stygings duur voort en is nog nie op die winkelrakke weerspieël nie. Internasionaal bly pryse styg. Internasionale koringpryse is byvoorbeeld op pad na rekordvlakke weens die laagste voorraad in 26 jaar en oesskade in Kanada en Australië. Dié verloop gaan nog volgens internasionale kenners 'n paar jaar lank voortduur. <p>
<b>Ten slotte</b><p>
Die waarheid is dat daar nou van grond- en voedselpryse goedkoop partypolitiekery gemaak word om populiste se stemme te werf. Die feite moet op die tafel geplaas word. Voedsel is internasionaal (en in die streek) skaars en duur. Suid-Afrika het 'n invoerder van alle basiese landboukommoditeite geword, wat voedselprysinflasie die hoogte injaag en arm mense laat swaarkry. <p>
Die voedselbeleid moet aandag kry. Dit beteken 'n beleid gerig op navorsing, ontwikkeling asook die ondersteuning van plaaslik geproduseerde, kommersiële hoeveelhede voedsel, deur kommersiële boere teen billike pryse. Ons moet die skerp politiekery in die regte rigting stuur met bedaarde debatte ter wille van Suid-Afrika se ekonomiese welvaart. <p>
Landbouweekblad, 28 September 2007.
){kind=link}