Koste om weiding te huur

Holstein op gras. Foto: PHARMACIA

Goeie raad wanneer iemand grond wil huur vir weiding. ‘n Bekende melkboer, mnr. Gerdie Landman van Cookhouse, vertel hoe hy te werk gaan.

Landman sê hy huur al sy hele boerdery loopbaan lank weiding vir vee. Meeste transaksies moet albei partye bevoordeel, anders gaan die projek nie volhoubaar wees nie.

“Ek verkies om ‘n plaas of stuk grond te huur en en te laat wei soos dit my pas. Die voordeel is dat ek gras kan spaar vir die skaars maande en dan weer druk bewei wanneer ons die weiding nodig het. Dit het die nadeel dat jy soms minder weiding het as die reën wegbly. Die verhuurder het egter ‘n vaste inkomste waarop hy kan staatmaak. Jy as huurder het die voordeel van beheer behou oor die plaas en toegang kan beheer.

“Om per kop te huur het ook groot voordele, maar is gewoonlik duurder as om die hele plaas te huur. Maak net seker die verhuurder kry nie ander beeste ook in nie, want so kan gesondheidsrisiko’s ontstaan. Sou die verhuurder die weiding slegs vir jou diere beskikbaar maak, dan is dit voordelig, want jy betaal net waarvoor jy gebruik.”

Die huurder doen dan alles
Slegs die huur van weiregte per grootbees kop per maand kos tans sowat R100 tot R120 plus BTW per kop op gesonde soetveld. Diere wat gespeen is van hul ma’s, tel dan as grootbeeste. Koeie met kalwers wat suip, tel nog as een grootbees! Dan doen die huurder alles – volle bestuur van heinings nasien, watervoorsiening, dip en doseer, arbeid en natuurlik alle risiko’s van ongediertes of veediefstal. Neem in ag dat waterpomp, dip, ent, doseer, brandstof, bestuur en arbeidskoste gesamentlik nog sowat R100 per kop per maand kan bedra. Totale koste op natuurlik veld kan dus minstens R200 per kop per maand beloop.

Soms word die huurbedrag ook op gewigstoename bereken. Die verhuurder doen dan gewoonlik die bestuur en dra die risiko. Die diere word maandeliks geweeg en volgens die gewigstoename vergoed teen byvoorbeeld R20 per kg gewigstoename. Op natuurlik veld vir jongbees kan mens werk op 15 kg per maand gewigstoename = R180 plus BTW. Daar is egter maande wat daardie gewigstoename nie behaal word nie. Sekere rasse sal ook in gunstige toestande meer as die 15 kg per maand aansit. Dit gaan ook afhang of byvoeding gegee word al dan nie. Die voordeel vir die verhuurder is dat hy of sy dan eintlik vleisboerdery bedryf sonder om vee te besit.

Geskryf deur Gerdie Landman van die Mooimelk Koeihotel, Cookhouse, op Landbou.com se gespreksforum gerdie@koeihotel.co.za.

23 Januarie 2011