Tegnologie help bestaansboere

Só lyk die kunsmisstrooier. Foto: VERSKAF

Justice Malanot vertel op die e-posforum van ’n enkelry-kunsmisstrooier wat hy op die Nampo-Oesdag by Bothaville raakgeloop het en wat dit vir bestaansboere in Angola kan beteken.

Bestaansboere
‘‘Die handgedrewe kunsmisstrooier is ideaal vir bestaansboere en mense wat met die hand plant. Hy strooi in die ry en kan so 3 ha per dag doen. In dié reënvalgebied van 1 500 mm plus in Angola is ons grootste probleem grondstowwe wat uitloog.

"So ná twee tot drie jaar ontstaan fosfaattekorte en dan moet die bestaansboere aanskuif omdat die grond uitgewerk is. Angola se grootste probleem onder die arm kleinboere is verarmde grond wat ’n armoedesiklus tot gevolg het.

‘‘Die kunsmisstrooier kos so R1 500 en werk met ’n enkelwiel en enkelbakkie. Jy stoot hom, dan val die kunsmis in die ry.

Deurbraak
‘‘Dis naas ’n handmielieplanter die grootste deurbraak wat ek nog gesien het om bestaansboere uit armoede te help na die volgende trappie toe. Die voordele sluit in spoed en koste van bemesting en die gebrek aan vermorsing.

‘‘Wat ’n John Deere-trekker vir ’n kommersiële boer doen, doen dié enkelry-kunsmisstrooiertjie vir ’n bestaansboer. Jou oes skiet op van  sowat 1,5 ton per hektaar tot sowat 8,5 ton per hektaar met mielies in ’n reëngebied van sowat 1 500mm binne een seisoen, indien reg toegpas.

‘‘Die vlak ná dit, is om met diere te ploeg en meer te bemes, slimmer te bemes en te klim na ’n oes van sowat 12 ton per hektaar. Kommersiële boere behaal 15 ton tot 18 ton, op skaal. Rytjie vir rytjie is die basiese boublokkies van grondmonsters, grondgesondheid en korrekte bemesting egter dieselfde, of jy nou een bakkie met die hand stoot of ’n groot planter met ’n trekker aandryf.

Minder grond, minder werk, meer opbrengs
‘‘Dit is toegepaste tegnologie om die arm bestaansboere in jou gemeenskap te help om vertikaal uit te brei, en met minder grond en minder werk meer opbrengs te lewer.

"Ekonomies lig dit ’n arm gemeenskap uit ’n hand na die mond-oorlewing na ’n oorskot verkoop vir kontant, wat skoolgeld, gesondheid en ander voordele bring.
Die plan is om die lojale en getroue swart medewerkers in ons kommersiële veeprojekte so te help bemagtig, uit ons eie sak.

‘‘Wat die handmielieplanters betref, is ons is al op die tweede weergawe van die mielieplanter. Hy hanteer mieliepitte en ‘honey locust’-grootte sade en kan so drie hektaar per persoon per dag doen.

Spaar tyd
"Jy gooi die saadbakkie vol, loop daarmee in jou hand en elke plek waar jy dit neersit druk hy ’n pit so 3 cm in die grond in. Kommersiële boere gebruik dit vir haasbekrye, en swart bestaansboere vir primêre aanplantings. Dis baie vinniger as om te loop en pik in die ry, met die hand ’n pit te laat val en dan met die voet toe te trap.

‘‘Dis binne my bereik om ’n paar bestaansboere se gemeenskappe in Angola na die volgende vlak te help lig. Ek doen dit omdat ek kan. Dit gee my ’n ‘kick’ om opbrengste van 2 ton tot 9 ton per hektaar te sien opskiet en om hande te vat en welvaart vir ander te help ontsluit, veral op grondvlak vir mense wat lojaal en getrou is aan my.

" ’n Mens kan nie groot welvaart vir jouself skep en die gemeenskappe waarin jy bedrywig is, krepeer van ellende nie. Die volgende stappe sluit goed soos weidingsregte en dies meer vir my vee in, en dan werk ons ook daar saam vir wedersydse voordeel.’’

Kliek hier om Justice se blog op Landbou.com te lees.

12 Julie 2011