Kultuurverskille

Daar is die siening onder sommige Suid-Afrikaners, dat “landverlaters” geen bydrae kan of moet maak tot die debat oor die toestand in Suid-Afrika nie. As jy een van hulle is, moenie verder lees nie en vra ek hiermee amptelik toestemming om iets kwyt te raak. Hou asseblief in gedagte dat ek meer as 30 vriende en bekendes moes groet as gevolg van die sinnelose moord op mense, gelukkig geen naby familie nie.

Die groot vraag en ontevredenheid gaan oor die barbaarse metodes wat gevolg word. Ons verstaan dit nie. My vraag is: Wat weet ons van die kultuur van ander mense? Wat is die kulturele siening van hierdie mense oor die doodmaak van mens en/of dier?

Is daar op hierdie aarde iemand wat ´n werklike studie van hierdie dinge gemaak het. Is daar iewers ´n volkekundige wat so ´n groep se taal net so goed as hulle kan praat, wat tussen hulle geleef het en min of meer alles weet van hoe hulle leef en dink en vir ons dié dinge kan verklaar of is hulle almal die swye opgelê deur politieke korrektheid.

Boekgeleerdes, ontleders, denkers en filisowe gee hoogdrawende verklarings, natuurlik meesal geregverdig, as gevolg van al die naarhede van apartheid. Hulle kennis van mense van ander kultuurgroepe strek so ver as die werker in die huis, tuin, ´n paar skemerkelk partytjies, werksvergaderings en ´n braai of twee saam met sy nuwe buurman. Dit maak van elke Jan Rap en sy maat, ´n deskundige. Sal hulle ooit aan die nuwe vriende vra, wat behels die besoek aan die voorvader grafte met sy seuntjie, die donkerskool wat die jongmanne moet deurgaan en die bees wat in die agterplaas geslag word, gevolg deur sekere rituele? Wat nog te sê dit in daardie persoon se taal te vra?

As plaaskind het ek saam met hulle groot geword, kattekwaad aangevang en saam slae gekry. Die taal redelik goed gepraat, maar nooit uitgevra oor die dinge wat vir ons vreemd was nie. Dit eenvoudig beskou as onderwerpe wat taboe is. Groot was my ontnugtering ongeveer twintig jaar gelede toe ek besef dat ek niks van die mense se kultuur weet nie.

´n Vriend het sy doktorsgraad gedoen oor die kulturele ooreenkomste en verskille van ´n sekere volk (ek het nou vergeet watter volk) in Malawi en die Suid-Sotho's. Sy ondersoek het gegaan oor die manlike bevolking. ´n Paar jaar later het sy vrou dit gedoen oor die vroulike lede. Hulle het gereeld, onder andere, ook ons plaas besoek, om met die werkers te praat oor die onderwerp. My mond het oopgehang toe ek alles hoor wat hy te vertelle gehad het. Geen probleem van hulle kant om daaroor te praat nie. My laat besef dat ons kennis oor hul kultuur en denke minimaal was, dat daar onoorkomelike probleme vir ons voorlê. Dan is daar nog hoeveel verskillende volke met elkeen sy eie kultuur?

Mag daar nie onkunde gepleit word, as dinge nie verloop soos wat sommige gedink het nie.

Hasta la proxima