Raad vir 'n dam wat lek

Vraag:

Ek het 'n dam wat lek. Dit is 'n ronde sement-en-klip-dam, met 'n deursnee van omtrent 60 meter en 2 meter diep. As die dam so driekwart vol is, lek hy aan die onderkant op verskeie plekke. Omdat dit my enigste dam is, kan ek hom nie leeg tap en weer binne seël nie, want my diere drink uit hom, en ek besproei uit hom. Is daar dalk 'n poeier of vloeistof wat die lekkasies kan stop, sonder om die dam leeg te tap? Die wal is so 0,9 tot 1,2 meter breed. - Hein Muller (hjmuller@telkomsa.net)

Antwoord:

Gooi so twee tot drie sakkies gebluste kalk of landboukalk in die water. Roer net die water gereeld dat dit oplos in die water. Die kalk grooi en ná 'n week of twee hou jou dam op met lek. Die kalk kos so ongeveer R70 per 25 kg sakkie. - Deon Stander (dstander@medunsa.ac.za)

Hein antwoord:

Ek het verlede jaar in 'n week se tyd 20 sakkies kalk(die wat in papier toegedraai is soos sement) in die dam geroer, maar ek dink met die besproeiing pomp ek dit uit voor hulle kan groei.

Deon antwoord:

Ander raad wat ek vir jou het is om jou dam met sout en sement te bag. Maak jou dam leeg. Gebruik so 5 sakkies sement en 1 sak sout. Meng en bag eers jou dam binne in. As jy die water stadig in die dam kan laat invloei, kan jy nog dieselfde dag wat jy gebag het jou water begin terug pomp. Sit iets in die dam by die inloop soos goiingsak sodat die val van die water gebreek word. Jy kan dan 'n dag later die buitekant ook met sement en sout regmaak. Só, as jy roer, kan jy in 'n dag jou dam binne-in regmaak.

Hein sê:

Dit werk. Ek het dit by my pa gedoen, op gewone 30 voet sinkdamme wat met steen buite uitgebou is, maar ons het dit net aan die buitekant gedoen. By my het dit nie buite om alleen gewerk nie, maar ek gaan dit regtig op die boonste helfte van die dam binne ook probeer. Ek het skoon daarvan vergeet! Nogmaals dankie.

Theo la Grange se raad:

Jy kan probeer om skoon sement naby die lekplekke (as jy die barste in die vloer kan sien) te gooi, die lekkende water suig die sement in die krake in waar dit set en die lek stop. indien die krake te groot is sal dit langer neem om dit dig te maak. - Theo la Grange (theolg@telkomsa.net)

7 Junie 2006