Grondwethof s

Die Grondwethof het pas 'n uitspraak gelewer wat verreikende magte van plaaslike owerhede in die hef van eiendomsbelasting bevestig.

Dit sluit belasting op landbougrond in omdat plase in die nuwe bedeling binne plaaslike rade se jurisdiksie val.

Regter Dikgang Moseneke het hom in die uitspraak sterk ten gunste van die onafhanklikheid van plaaslike rade uitgespreek.

Hy het bevind dit is 'n verouderde benadering dat munisipaliteite geen magte het as dit nie deur 'n wet van die Parlement aan hulle toegeken is nie. Dít is 'n "oorblyfsel van ons pre-1994-verlede".

"In die verlede was die Parlement soewerein ... munisipaliteite het slegs gedelegeerde of ondergeskikte wetgewende magte geniet wat deur ordonnansies of wette van die Parlement aan hulle toegeken is. Die Grondwet het van (hierdie) hiërargiese verdeling van regeringsmagte wegbeweeg."

In die nuwe bedeling is munisipaliteite "onaantasbaar" mits hulle dienooreenkomstig die Grondwet se bepalings optree, lui die uitspraak.

Een van dié bepalings is dat plaaslike rade belasting op alle eiendom binne hul gebied mag hef, wat plaasgrond insluit.

Die Grondwethof het in sy uitspraak 'n vroeëre bevel van die Kaapse Hooggeregshof tersyde gestel. Dit was nadat 'n egpaar van Kampsbaai 'n hooggeregshof-bevel teen die stadsraad van Kaapstad se heffings op hul eiendom gevra het.

Dié heffings was bereken op grond van 'n voorlopige waardasierol wat die stadsraad in Mei 2002 vir besware en kommentaar vrygestel het. Die Kampsbaai-egpaar het onder meer die waardasierol se geldigheid betwis.

Mnr. Cobus Grobler, 'n woordvoerder van die stadsraad, het ná die uitspraak bevestig dat dit na hul mening ook op bona fide-landbougrond binne die raad se gebied van toepassing is.

Die raad hef reeds eiendomsbelasting op plase, hoewel bona fide-boere om afslag van 80 % kan aansoek doen. As 'n reël word inwoners ook nie belas vir dienste, soos vullisverwydering, wat hulle nie gebruik nie, het Grobler gesê.

10 Desember 2004