|
|
|
| Bygewerk: | 25 May 17:00 IDT |
| Temp: | |
| Druk: | |
| Doupunt: | |
| Humiditeit: | 88% |
| Wind: |
Hoe word die produksiewaarde van 'n plaas bepaal en watter faktore raak die waarde van 'n plaas, soos mynbou-aktiwiteite en grondeise?
Vraag:
Ek is tans besig met 'n projek vir my meestersgraad by die PUK waar ek 'n program moet skryf wat die produksiewaarde van landbougrond uit moet werk. Ek wil net basiese inligting bekom: (1) kan doktor dalk vir my sê hoe julle op die oomblik die produksiewaarde van 'n plaas bepaal (2) en watter faktore affekteer die waarde van 'n plaas, soos mynbou-aktiwiteite, grondeise ens.
Ek moet bepaal watter van die faktore dra die grootste gewig m.a.w. watter van die faktore verminder en vermeerder die waarde van die grond die meeste. - SD van der Merwe (20064063@student.nwu.ac.za)
Antwoord:
Die produksiewaarde van grond is 'n doodgewone som van terugbetaalvermoë wat jy met die PV-formule van Excel kan bereken. Hierdie formule gebruik drie faktore naamlik 'n verdiskonteringskoers (rate), 'n termyn (nper) en 'n paaiement (pmt). In plaas van om die PMT te gebruik, stel jy die PMT nou as die jaarlikse netto inkomste wat die plaas kan oplewer. Die RATE is dan jou aanname oor 'n geskikte rentabiliteitskoers wat die kapitaal moet kan oplewer. Die NPER is jou periode wat jy ag die grond homself moet kan terug betaal. Ek werk gewoonlik op 20 jaar. Die antwoord wat jy kry is dus die waarde wat die netto inkomste oor 20 jaar teen 'n verdiskonteringskoers kan afbetaal.
Nou kom die aannames:
Die produksiewaarde wat jy so bereken stem nooit met die markwaarde ooreen nie want verskillende kopers maak verskillende aannames oor toekomstige pryse en rentekoerse. Verder sal ligging ook 'n rol speel. As 'n boer 'n buurplaas koop sal hy 'n premie daaraan koppel en meer betaal as iemand wat ver daarvan af geleë is. Iemand wat dalk 'n groot gedeelte kontant kan betaal gaan ook 'n premie aan die prys koppel as iemand wat die totale bedrag moet leen. Iemand wat die plaas se paaiemente uit ander bronne kan kruissubsidieer sal ook meer betaal as iemand wat die paaiement in totaal uit die plaas se inkomste moet betaal.
Dan word die uiteindelike prys ook bepaal deur die beleggingswaarde van die grond. Grond word al skaarser en as die plaas nog die moontlikheid het om later dorpsgebied of 'n gholflandgoed te kan word sal daar 'n beleggingswaarde wees wat bo op die produksiewaarde gevoeg kan word.
Die produksiewaarde is dus 'n eenvoudige som. Die uiteindelike markwaarde is baie meer kompleks wat baie van die verskillende kopers se aannames en persepsies gaan afhang.
12 Maart 2009
Alle regte voorbehou. © Landbou.com 2011. In Suid-Afrika gepubliseer deur Media24