Regskenner

Ontneming van gebruik van reg van weg

Vraag

Waarde Heer, My navraag het ook betrekking oor ‘n reg van weg ten gunste van my eiendom. My buurvrou het die aangrensende eiendom ge-erf. Haar vader was ‘n ware heer en het ek nooit probleme gehad. Vandat sy die eiendom bekom het, is dit al die derde geval waar sy of haar man serwitute eenvoudig oorneem asof dit aan hulle alleen behoort. Eers ons gesamentlike waterkas waaroor sy ‘n deksel aangebring het aangesien haar water kwansuis verminder het. Ek het dit verwyder. Toe sny sy bome oor die grensdraad af en gee gif en vergiftig in dieselfde tyd my bloekomboom. ‘n Stuk van die boom het gevrek maar dit lyk of hy dit gaan oorleef. Ten derde het sy nou vir haar ‘n stoor gebou reg teen die serwituutpad wat oor 100 jaar is wat my grond bedien. Sy het ‘n stuk van die serwituut pad wat langs die stoor verbygaan uitgegrou en verbreed om ongelyk grond te vul waarop sy nou ‘n woonstel bou. Ons moes deur die gat sukkel met ons voertuie. Ek het vir haar ‘n brief geskryf waarin ek haar aangemaan het dat sy die pad oppervlak verander het sonder my wete of toestemming en my ongesteurde gebruik van die reg van weg nadelig beinvloed het en haar versoek om dit te herstel presies soos dit voorheen was en dat ek haar aanspreeklik hou vir die instandhouding van die pad tot die grond weer stabiel is. Sy het intussen grond ingegooi en ons moet dit nou plat ry. Die pad is nou so hobbelrig en vol duike. Voorheen was dit ‘n gelyk pad wat deur die jare hard getrap was. Sy ignoreer eenvoudig die aanmaning. Haar trekkers en swaar voertuie wat vrugte vervoer draai nou aanhoudend oor die stuk pad om in die stoor in te kom en vertrap die pad wat bydrae tot die ongemak met my voertuie. Vele male staan die voertuie in die pad en moet ons nou wag dat iemand die voertuig wegvat of klaar draai of aflaai! Ek verneem graag watter regsaksie ek kan neem om 1. Haar te verplig om die pad te herstel soos voorheen en 2. En veral haar verhoed om die pad te gebruik as deel van haar draai gebied vir die voertuie wat die pad aanhoudend vertrap!! Hierdie is teistering vir jare wat kom!! En wie moet betaal vir die regsaksie en al die moeite wat ek moet aangaan om haar te verplig? By voorbaat dankie vir u antwoord.

Antwoord

Ek probeer hier vir u riglyne verskaf om u in staat te stel om uit te maak wat u regte en die regte van die buurman behels :

U as serwituuthouer geniet in beginsel voorkeur bo die buurman ten opsigte van die gebruiksbevoegdhede wat ingevolge die betrokke serwituut aan u verleen is. U kan die serwituut vryelik volgens die inhoud daarvan gebruik. Daarenteen is die buurman slegs bevoeg om sy grond te gebruik in soverre hy nie daardeur u regte en belange aantas nie. Hy mag niks op die dienende erf (die serwituutpad-area) doen wat u reg vir uitoefening van die serwituut inkort nie.

So lank as wat u in staat is om u regte ten volle uit te oefen, mag u egter nie die buurman verhinder om sy saak op ‘n redelike wyse te gebruik nie. Hy kan nie verhinder word om sy plaas te verbeter of te verbou nie. Hy kan byvoorbeeld watervore op sy grond maak om gronderosie van landerye te vermy, mits dit nie teen u serwituut indruis nie.

U moet egter in staat gestel word om u serwituutreg na behore uit te oefen. U is dus geregtig om alle handelinge te verrig wat redelikerwys vir die behoorlike uitoefening van die serwituutpad noodsaaklik is. Waar u die serwituut in stand wil hou, moet u toegelaat word om dit te doen. Tensy die bure die serwituutpad gesamentlik met u gebruik, rus die verpligting om die pad te onderhou op uself

Van u word vereis om u gebruik van die serwituutpad op n beskaafde wyse te gebruik (civiliter modo), dit wil sê op ‘n bedagsame en die mins beswarende wyse vir die buurman. U moet deurentyd met die belange van die eienaar rekening hou .

Verder mag u nie veranderings aan die serwituutpad aanbring wat die uitoefening van die serwituut vir die buurman meer beswarend maak as wat redelikerwys by die totstandkoming van die serwituut voorsien is nie. U kan die vasgestelde roete slegs met toestemming van die buurman verander.

Indien die buurman sy/haar pligte in hierdie verband versuim, sal dit raadsaam wees indien u die dienste van ʼn prokureur bekom om u te help om u regte af te dwing. Dit mag behels dat u ‘n hofbevel teen die buurman moet verkry. Indien ‘n hof van mening is dat die buurman se optrede onredelik is, kan die buurman vir u regskoste aanspreeklik gehou word. Hy mag nie u reg van serwituutweg versper deur stilstaande voertuie of implemente in die pad te parkeer nie. Hy is ook wel verplig om die pad te herstel waar sy dit beskadig het.

Die buurman mag wel van die bome op u grond wat se takke wat oorhang, afsny.

* Geskryf deur Butch van Blerk, direkteur: Bill Tolken Hendrikse Ingelyf, van Bellville, Kaapstad.

1 Julie 2017


Lewer kommentaar

Slegs in Afrikaans

Los 'n antwoord

Alle velde moet ingevul word.