Kurpers oorleef in soutwater

Kurpers se redelike wye toleransie wat omgewingstoestande betref, dra inderdaad by tot hulle geskiktheid wat varswater-akwakultuur betref. Oor die algemeen kan kurpers voortplant in water met soutkonsentrasies hoër as 30 dele per duisend (“ppt” of “parts per thousand” in Engels). Sommige spesies soos Tilapia guineensis, Sarotherodon melanotheron, Tilapia zillii en Oreochromis mossambicus kan soutkonsentrasies van 0 to 120 ppt hanteer. Ek wil graag fokus op die laaste spesie, die bloukurper, aangesien dit ‘n belangrike spesie is vir akwakultuur in Suid-Afrika.

Bloukurpers kom voor in warm water in poele, kanale, damme en selfs toe riviermondings en mere naby die kus. Die vis kan oorleef in vars, brak en selfs seewater, maar is gewoonlik afwesig in riviermondings wat permanent oop is (m.a.w. oop is see toe) en in die oop see self. Weens hierdie aanpassing om hoë soutgehalte te hanteer, kan die visse suksesvol in brakwater aangehou word vir akwakultuur doeleindes. Maar hoe presies kry die vis dit reg om in sulke hoë soutgehaltes te oorleef?

Uit literatuur wil dit voorkom of die antwoord lê in chloorselle. Die grootte van “immuunreaktiewe” (“immunoreactive”) chloorselle in die kieue is twee maal groter in visse wat in soutwater aangehou is, en vier keer groter by visse in gekonsentreerde soutwater (180% soutwater), wanneer dit vergelyk word met dïe van visse wat in varswater aangehou is. Onder souttoestande vorm daar ook meer “chloorselkomplekse” met instulpings en buisagtige netwerke wat dui op verhoogde sellulêre aktiwiteit. Daar word gespekuleer dat hierdie hoogs aktiewe chloorselle in die kieue se epiteelsellaag (die buitenste sellaag) verantwoordelik is vir die uitskeiding van sout onder sulke toestande.

Geskryf deur: Dionne Crafford (crafford2@telkomsa.net)

21 Junie 2011