Daar kan verskeie redes wees waar die bul die rede is waarom ’n koei nie beset kan raak nie.
Opgesom kan die oorsake as volg ingedeel word:
· ’n gebrek aan libido (deklus)
· onvermoë van die bul om sperme te produseer (impotentia generandi)
· die fisiese onvermoë van die bul om die koei te dek (impotentia coeundi).
Ongelukkig word onvrugbaarheid van die bul gewoonlik eers vermoed wanneer ’n lae dragtigheid/kalwingspersentasie in die kudde opgemerk word. Hierdie tydverspilling kan uiteraard tot groot verliese lei en daarom is dit van uiterste belang dat bulle voor en na dektyd ondersoek moet word om vrugbaarheid en dekvermoë te bepaal. Wanneer die dekseisoen eindig, is dit ook altyd goed om skedewasse van bulle te doen om seker te maak bulle is vry van deksiektes veroorsaak deur Tritrichomonas en Campylobacter.
’n Veearts se kundigheid word benodig om tussen die verskeie oorsake vir die gebrek aan besetting (ondanks ‘n goeie libido en in die teenwoordigheid van goeie kwaliteit saad) te onderskei; ‘n korrekte diagnose te maak en die bul te behandel – indien die koste van behandeling wat chirurgie mag insluit dit regverdig.
‘n Opsomming van moontlike oorsake vir die probleem is as volg:
1) Onvermoë om op die koei te klim
- Bewegingsdefekte: hoefprobleme, been-, heup- of rugpyn
- Pynvolle kondisies van die geslagsorgane bv. ontsteking of vergroeisels
- Ander pynlike kondisies soos lewerabsesse of traumatiese retikuloperitonitis
(Lees antwoord:Koei vrek met swelsel onder keel, bors en voorbene)
2) Onvermoë tot penetrasie
- ‘n voorbeeld van slegte konformasie van die skede is dat die vou van die vel voor die skede die skede-opening blok (die sogenaamde X-formasie)
- konformasieprobleme is veral ‘n probleem in Bos indicus rasse bv. in Brahmane
- hierdie kondisie is die gevolg van aanhegtings aan die penis of omliggende weefsel na besering, inflammasie, absesse of bloeding in die area
-hierdie kondisie kom voor wanneer die omliggende weefsel in die skede prolaps (uitstulp) as gevolg van slegte skede konformasie, ‘n buitengewone groot skede-opening, oormatige lamina interna weefsel of swak spiere in die area
- hierdie kondisie is ongewoon, behalwe in Brahmane
- die kondisie raak gewoonlik eers ‘n probleem in ouer bulle (> 4 jaar)
-‘n vaskulêre kondisie wat verhoed dat bulle ‘n volle ereksie kry
- Phallocampsis (“kurktrekker penis”)
- premature draaiing of buiging van die penis
- hierdie kondisie word vermoedelik veroorsaak deur patologie (besering) van die ligamente
- ‘n oorerflike vorm van hierdie kondisie word aangetref in die Hereford ras (‘n insidensie van 12% in die poenskop Hereford)
- 6 tot 8 maande na geboorte moet ‘n struktuur genaamd die frenulum van die penis skei. Indien hierdie skeiding nie plaasvind nie, sal die penis tydens ‘n ereksie omkrul.
- Onvermoë om ‘n ereksie te behou as gevolg van skade tot die bloedtoevoer
- Bindweefsel neerlegging
- weefsel wat ontstaan na besering van die penis wat buiging of draaiing van die penis tot gevolg het
- Kankeragtige gewasse op die penis
- Desensitering van die penis wat te wyte is aan beskadiging van die senuwees van die penis
Opsommend kan gesê word dat u lokale veearts die beste persoon is om u te help as u bul ooit ‘n probleem optel met dekonvermoё of dat u kudde se besettingspersentasie nie na wense is nie.
Geskryf deur:dr. Lérica le Roux, Intervet Schering-Plough Dieregesondheid
Lees ook:
Waarna kyk jy as jy ‘n bul koop
Kry bultoets voor kooptransaksie
Berei teelbulle en –ramme voor vir paarseisoen
Peesterprobleem by bul
Trigomoniase in beeste
Behandeling van bulle vir trigomoniase
Vibriose in beeste
12 Januarie 2010