Klawers tussen gras

Vraag: Ek is 'n landboukundige by 'n privaat kunsmismaatskappy. 'n Boer het ingebel wat beweer die klawers tussen sy gras sy beeste steriel maak. Kan dit so wees? Hy het by iemand gehoor dat deur groot hoeveelhede stikstof toe te dien die klawers sal vrek en die gras sal groei. Dit klink net nie vir my reg nie. - Gideon Voigt (gideon@aquasolgroup.com)

Antwoord:
Van die ouer klawer kultivars (soos ook "subterranean clover") het oestrogeniese stowwe bevat wat vrugbaarheidsprobleme, veral in skape, veroorsaak het. Die nuwer kultivars het 'n baie lae oestrogeniese aktiwiteit en sal nie probleme veroorsaak nie, veral ook omdat dit saam met die gras bewei word.

Stikstof (N) bemesting onderdruk die groei van klawers, maar bevoordeel die groei van gras. Gras raak die hoof komponent in 'n grasklawerweiding wat met N bemes word. N bemesting sal nie noodwendig die klawer doodmaak nie. Die klawer groei net stadiger en is minder kompeterend as die gras en met die verloop van tyd (jare) kan die klawers in die weiding uitvrek.

Minder klawers in die weiding impliseer 'n afname in die "klawergevaar" van 'n grasklawer weiding. Ongelukkig word hierdie grasklawerweidings gewoonlik baie intensief benut/gewei en is hierdie weidings gewoonlik kort afgevreet. Kort weidings bevoordeel weer die groei van die klawerkomponent in die weiding - grasweidings herstel stadiger as hulle te kort afgewei word.

In hierdie geval sal die inname van klawer toeneem, en kan die "klawergevaar" 'n rol speel. Die probleem met klawers ("klawergevaar") is eerder opblaas as onvrugbaarheid. Klawers en medics kan hoë vlakke van estrogeen bevat, maar daar word aktief teen hierdie eienskap geselekteer en die huidige kultivars in die mark bevat redelike lae estrogeen vlakke en behoort nie 'n probleem te wees nie.

Klawers kan 'n groot rol speel in die ekonomie van besproeide weidings. Indien die weidingsboer bewus is van die "klawergevaar" en die weiding reg bestuur en benut word, kan die rol van 'n klawer in die weiding baie positief wees.

• Kunsmisbesparing
  Klawers is peulplante en het dus die vermoë om atmosferiese N te bind. Hierdie gebonde N is beskikbaar vir benutting deur die graskomponent van die weiding. Daar word dus bespaar op N bemesting. Hou in gedagte dat 'n suiwer grasweiding, wat voldoende anorganiese N bemesting ontvang, 'n hoër drakrag het as wat op 'n grasklawerweiding moontlik is. Dus kan daar meer diere op suiwer grasweiding plus N-kunsmis aangehou word as op 'n grasklawerweiding sonder N-kunsmis.

   

• Verhoogde diereprestasie
  Die voedingswaarde van n grasklawerweiding is hoër as die van grasweiding plus N-bemesting - die effek hiervan is dat melkproduksie, daaglikse massatoename, afronding en uitslagpersentasie van vee op 'n grasklawerweiding beter is as wat van 'n suiwer grasweiding verkry word. Hou in gedagte dat opblaas 'n probleem kan wees op grasklawerweidings en kan vermy of verlaag word met korrekte benutting en bestuur van die weiding en die diere wat die weiding benut.

   

• Geskryf deur: Mnr. Jan Meyer, produkspesialis, Klein Karoo Saadbemarking (janmeyer@seedmarketing.co.za) en prof. Christo Botha, Fakulteit Veeartsenykunde, Universiteit van Pretoria.

  30 April 2009