Mielieraad is heffings kwyt

Die Mielieraad het die jongste ronde verloor in sy uitgerekte hofstryd om meer as R80 miljoen se beweerde uitstaande mielieheffings van boere in te win.

Regter Faan Hancke van die Bloemfonteinse Hooggeregshof het in die jongste uitspraak in dié geveg beslis dat die raad se eis teen 'n boer van Harrismith ongeldig is.

Dit is deel van 'n reeks van 259 soortgelyke regsgedinge wat die raad teen mielieboere landwyd aanhangig gemaak het.

Hancke het ten gunste van mnr. Temple Albert Hart van Harrismith bevind. Hy was een van talle boere wat deur Rainbow Chickens in die era voordat die mielieheffing afgeskaf is, gekontrakteer is om vir hom mielies te verbou. Die Mielieraad beweer die kontrakte wat tussen die boere en Rainbow gesluit is, was daarop gemik om werklike verkope van die mielies te verbloem en sodoende die betalings van heffings te ontduik.

Die ooreenkoms was dat Rainbow die betrokke lande van Hart gehuur het. Hart moes die nodige arbeid, werktuie, toerusting, brandstof en ondervinding verskaf en toesien dat die mielies geplant, geoes en afgelewer word. Rainbow het die saad, bemesting en spuitstowwe voorsien.

Hart se vergoeding het 'n basiese bestuursfooi ingesluit, asook 'n bonus as die oes groter as 'n bepaalde minimum sou wees. Rainbow het die oes verseker en onderneem om Hart vir sy vaste koste te vergoed selfs al sou die oes misluk.

Omdat Rainbow die mielies self (as hoendervoer) gebruik het en kragtens die kontrak nie van Hart gekoop het nie, is daar geen heffing op betaal nie.

Hancke het bevind die ooreenkoms tussen Hart en Rainbow was nie geveins nie en dus nie daarop gemik om die mielieheffing op onbehoorlike manier te ontduik nie.

"Die feit dat Rainbow gekies het om dit só te doen om mielies goedkoper te bekom omdat geen heffings betaalbaar was nie, is irrelevant," lui die uitspraak.

Hancke het daarop gewys dat Hart en ander boere steeds op soortgelyke manier graan produseer — deesdae vir die onderneming Verus Farms.

Die Vrystaatse uitspraak is in ooreenstemming met 'n vroeëre uitspraak in die Hooggeregshof in Pietermaritzburg, waarin die Mielieraad 'n soortgelyke eis teen 'n boer verloor het.

In die meeste sake tot dusver het Rainbow die boere van wie geëis is, van 'n regspan voorsien en uit sy sak al sowat R30 miljoen se heffings oorbetaal waarvoor boere aanspreeklik bevind is.

Die regstryd duur al sowat vyf jaar en is die enigste taak wat keer dat die Mielieraad sy deure finaal sluit. Uitstaande heffings wat ingewin word, word aan die Mielietrust oorbetaal.

3 Desember 2004