Minimum lone weer bekyk

Die Departement van Arbeid kyk weer na die uitwerking van minimum lone vir plaaswerkers nadat probleme in die praktyk daarmee ondervind is.

Volgens mnr. Kobus Kleynhans, 'n arbeidskonsultant, het die Minister van Arbeid aan die Diensvoorwaardekommissie (DVK) opdrag gegee om sekere sake rakende die minimum lone te ondersoek.

As uitvloeisel hiervan het die minister in die Staatskoerant belanghebbendes versoek om kommentaar oor spesifieke knelpunte in die Wet op Minimum Lone voor te lê.

Die werkgewerlede van die taakgroep wat Agri SA, die TLU SA en die Landbouwerkgewersorganisasie (LWO) verteenwoordig, het 'n voorlegging opgestel en ná uitklaring het die betrokke affiliasies die memorandum aan die Departement van Arbeid voorgelê. Die departement bestudeer dit tans voordat dit na die DVK vir verdere oorweging deurgegee sal word.

Volgens Kleynhans het die georganiseerde landbou onder meer voorgestel dat die tweevlak-stelsel van minimum lone afgeskaf word en vervang word met een minimum loon, naamlik die onderste vlak van die huidige stelsel. Die voorwaarde sal wees dat werkers wat reeds die hoër van die twee minimum lone ontvang, se lone nie verminder sal word nie.

Voorts is voorgestel dat die totale toelaatbare aftrekkings vir byvoordele van 20 % van 'n werker se loon tot 30 % van die loon verhoog word. Daar is voorgestel dat boere toegelaat word om met werkers ooreen te kom oor watter byvoordele in natura-vergoeding gegee kan word om byvoorbeeld ook weidingsregte in te sluit.

Daar word gevra dat die vereiste van elektriese krag en lopende water binne 'n werker se huis geskrap word en dat kraanwater binne 200 meter van 'n huis beskikbaar moet wees.

In die memorandum word voorgestel dat die uurtarief wat net aan werkers betaal kan word wat minder as 27 uur per week werk, geskrap word en dat alle werkers se besoldiging per uur bereken word.

Volgens Kleynhans is sterk aanbeveel dat die Departement van Arbeid opnuut 'n empiriese studie onderneem na die manier waarop die praktiese toestande in die landbou die minimum loonstelsel raak.

8 Oktober 2004