Eskom se jongste aansoek om ’n kragtariefverhogings stuur skokgolwe deur die ekonomie. Die semi-staatsinstelling het Vrydag (13Julie 2012) met die georganiseerde landbou vergader.

Mnr. Dawie Maree, kommersiële bestuurder by Agri SA, sê dié organisasie, die TLU SA en die African Farmers’ Association of South Africa (Afasa) is op di vergadering in kennis gestel van die nuwe aansoek wat Eskom aan die Nasionale Energiereguleerder (Nersa) gaan stuur.
 
Volgens dié aansoek vra Eskom vir ’n kragprysverhoiging van 14,56% per jaar vir die volgende vyf jaar. Maree sê hoewel dit ’n goeie vergadering was, het die georganisserde landbou aan Eskom genoem dat die landbou nie so ’n styging sal kan hanteer nie.
 
Beding
Maree sê ná die aansoek ingedien is, sal Nersa ’n openbare kommentaarproses moet volg. Dié proses sal voorleggings van organisasies en openbare verhore insluit. “Ons sal beslis probeer beding vir ’n beter tarief.”
 
Verdere kommer bestaan dat Eskom opgemerk het dat hy ook na ’n kosteverhalingsbenadering wil oorskakel, soos wat tans deur die Departement van Waterwese gebruik word “en dit maak die tariewe aansienlik hoër,” verduidelik Maree.
 
“Die landbou sal nie ’n verhoging kan bekostig nie, veral as ’n mens ander kostestygings wat ook voorkom, in ag neem. Hoewel dié verhogingsaansoek nie 35% is nie, bly dit steeds hoog vergeleke met die verbruikersprysindeks (VPI) en produsenteprysindeks (PPI),” verduidelik Maree.
 
Breek monopolie af
Die Demokratiese Alliansie (DA) sê dié verhogingsaansoek is ’n teken dat die maatskappy se monopolie in die mark afgebreek moet word. Luidens ’n verklaring sê die party dié verhoging sal die maatskappy in staat stel om oor die volgende vyf jaar sowat R1 triljoen bymekaar te maak vir kapitaal-uitbredingsprojekte.
 
Die party beskryf dié verhoging as “onhoudbaar en onvolhoubaar”, veral as in ag geneem word dat die maatskappy vir die geldjaar wat in Maart vanjaar geëindig het, ’n styging van 60% in sy wins aangeteken het.
 
Mnr. David Ross, die party se woordvoerder vir energiesake, sê hy sal ’n versoek aan die Mededingingskommissie stuur om te vra dat dit die moontlikheid om die maatskappy se elektisiteitsopwekkings en verspreidingskomponente te skei. “Dit sal hulle monopolie in die mark aansienlik verlaag en mededinging in die energiesektor verbeter.”
 
Die verhoging kan, volgens Ross, tot die ondergang van verskeie kleinskaalse ondernemings lei en derduisende werksverliese veroorsaak.