Die landbou is ’n primêre sektor waarop ander sektore gebou en heelwat werk geskep kan word as die tegnologiese uitdagings reg.

Só sê prof. Mohammad Karaan, dekaan van die fakulteit agriwetenskappe aan die Universiteit Stellenbosch en lid van die Regering se Beplanningskommissie, sê werkskepping en beter onderwys is van deurslaggewende belang vir Suid-Afrika.

Onverwerkte grond
Inligting van die Buro vir Voedsel- en Landboubeleid (BFAP) aan die Universiteit van Pretoria wys dat Suid-Afrika nog sowat 2 miljoen ha onbewerkte landbougrond het. Wat water vir die landbou betref, kan daar deur besparings en nuwe opgaardamme voorsiening vir sowat 500 000 ha gemaak word.

Karaan sê indien besproeiingsgebiede uitgebrei word, bedrywe met hoë groeipotensiaal gekies word, waarde toegevoeg word en klem gelê word op arbeidsintensiewe bedrywe, kan 330 000 ha benut en sowat ’n miljoen werksgeleenthede geskep word.

Daarvan kan sowat 640 000 primêre en 320 000 sekondêre werksgeleenthede wees waarvan die helfte in die kommersiële sektor en die ander helfte in die ontwikkelende landbousektor geskep kan word. Nóg meer is moontlik met goeie tegnologiese ontwikkeling en gunstige beleid.

Maak grondhervorming werkbaar
Oor grondhervorming en die nuwe groenskrif het Karaan gesê hy het nie kritiek daarop nie, maar dat dit nog verfyn moet word om dit werkbaar te maak.

“Daar is grondliggende kwessies wat nie in beleid in ag geneem word nie en reggestel sal moet word.”

Dit sluit in die koste van grond en te min geld om mikpunte te haal, sekerheid van verblyfreg wat nie beleggings ontmoedig nie, opleiding van nuwe boere, die identifisering van begunstigdes, toegang tot markte en die rol van tradisionele owerhede.

11 Augustus 2011