‘Beskerm vleilande en water’

Vleiland. Foto: ALANI JANEKE

“Vleilande in Suid-Afrika moet baie versigtig bestuur word aangesien hulle ‘n moontlike waterkrisis in die land kan voorkom”. Dít was die boodskap van me. Rejoice Mabudhafasi, die adjunkminister van Waterwese en Omgewingsake, tydens die nasionale vieringe van Wêreld-vleilanddag in Pretoria.

Mabudhafasi sê al is vleilande uitdagend wat ontwikkeling en instandhouding betref, maak hulle ‘n belangrike deel van die land se natuurlike infrastruktuur uit en moet hulle beskerm word. Sy sê Suid-Afrika is ‘n waterskaars land, en vleilande kan ‘n belangrike rol speel as die klimaat weens aardverwarming droër sou word en watertekorte ervaar kop uitsteek.

Suid-Afrika het meer as 115 000 vleilande, en 60% van hulle is reeds beskadig, vertel Mabudhafasi. “Die meeste van die skade is deur mynbedrywighede en behuising aangerig”. Sy het haar kommer uitgespreek oor die moontlikheid dat nog steenkoolmyne op vleilande opgerig kan word.

“Die departement is bekommerd oor die groot klomp aansoeke wat vir steenkoolmyne op vleilande ontvang is. Ons hoop dat die ander regeringsdepartemente die omgewing in ag sal neem wanneer hulle die aansoeke oorweeg”.

Bedreig deur landbou?
Volgens Mabudhafasi het die landbou ook ‘n ongunstige uitwerking op vleilande en hul voortbestaan. Sy sê daar is sommige boere wat vleilande misbruik en nie besef watter uitwerking dit op die omgewing het nie.

“Ons moet egter ook besef dat ons boere nie net kan verbied om enigsins in die gebiede te boer nie. Dit sal lei tot laer produksie, wat ‘n uitwerking op voedselsekuriteit en voedselpryse aan verbruikers sal hê”.

Sy het haar daartoe verbind om aansoeke vir ontwikkelingsprojekte op vleilande baie versigtig te oorweeg en slegs toe te staan as sy oortuig is dat dit nie skade aan die omgewing sal veroorsaak nie.  

Munisipaliteite moet verantwoordelikheid neem
Mabudhafasi meen munisipaliteite moet hul verantwoordelikheid om die omgewing te beskerm ernstig opneem. Sy sê aangesien baie vleilande in landelike gebiede geleë is berus dit by munisipaliteite om dié gemeenskappe aan te moedig om vleilande te beskerm en bewaar.

Sy het munisipaliteite ook gekritiseer oor hulle laksheid ten opsigte van omgewingsbewaring. “Hoekom hou ons kongresse om die mense op te lei, maar as ek by ‘n munisipaliteit kom is daar nie ‘n portefeuljebestuurder vir omgewingsbewaring nie? Is die mense net by die kongresse vir die pret daarvan?”

Mabudhafasi sê sy is seergemaak hierdeur, en sy is van plan om dit aan te spreek.

3 Februarie 2010