Grondhervorming: Een van SA se grootste uitdagings

Veranderde eienaarskap van grond is 'n gegewe -- of mense daarvan hou of nie, het mnr. Chris du Toit, voorsitter van die Landboubesigheidskamer (LBK), in sy openingsrede op Agrimark Tendense (AMT) en Landbouweekblad se vooruitskouingskonferensie vir die landbou in Pretoria gesê.

Volgens hom staan grondhervorming bo-aan die lys van uitdagings wat die toekoms inhou.

"Elke mislukte poging om nuwe troetreders tot die landbou te vestig, laat die indruk dat die landbou 'n geslote beroep is wat weier om by die nuwe Suid-Afrika aan te pas. As boere is dit ons plig om te wys op die probleme en ook om te help om oplossings te vind sodat die proses ordelik sal geskied en suksesvol sal wees."

Me. Thoko Didiza, Minister van Landbou en Grondsake, het gesê niemand kan van grondhervorming weghardloop nie en daar moet 'n wen-wen situasie geskep word. "Die Regering wil nie graag sien dat Suid-Afrika 'n soortgelyke pad as Zimbabwe loop nie en daar moet na kreatiewe oplossings gesoek word."

Oor navorsing het mnr. Du Toit gesê een van Afrika se grootste struikelblokke bly die lae vlakke van tegnologie oordrag. "So lank as wat ons op laevlak-tegnologie weens onvoldoende navorsingsvermoë aangewese is, gaan lae produktiwiteit en swak mededingendheid ons voorland wees."

Suid-Afrika bestee slegs 1,04 % van die landbou se bydrae tot die BBP aan navorsing. In Australië is dié syfer 4 % en in Amerika 3,7 %.

Volgens me. Didiza is Suid-Afrika se bydrae besig om te verander, "soos wat die toename in die begroting vir landbounavorsing bewys". Sy het gesê daar word gekyk na die toedeling van geld saam met die Departement van Kuns, Kultuur, Tegnologie en Wetenskap, die menslike hulpbronne en die vermoë van institute soos Onderstepoort.

Volgens mnr. Du Toit is elke wenvoorsprong in die vrye mark tegnologies gedrewe. Hy het gesê biotegnologie is die snelgroeiendste sektor van die tegnologie. Dit skep die vermoë om 60 miljard mense (10 maal meer as nou) te voed met die huidige hulpbronne.

Mnr. Du Toit het handelsliberalisering en globalisering as nóg uitdagings van die toekoms uitgesonder. Hy het gesê in wêreldhandelsterme is Afrika negeerbaar klein, maar in die Afrika-konteks is Suid-Afrika enorm. Afrika se aandeel in die wêreldhandel is minder as 2 %, maar Suid-Afrika genereer bykans 'n derde van dié vasteland se produksie.