'Pasop vir Zimbabwe-situasie'

Suid-Afrikaners is in 'n groot mate nog in 'n ontkenningsfase oor grondhervorming, maar dié kwessie gaan nie vanself wegraak nie. As dit nie opgelos word nie, sál dit die land tref soos wat in Zimbabwe gebeur het.

Só sê mnr. Clem Sunter, voorsitter van Anglo American se Voorsittersfonds. Hy het op die Misstofvereniging van Suid-Afrika se kongres in Kaapstad oor die volhoubaarheid van besighede gepraat.

Mnr. Sunter sê die groot vraag is hóé om grondhervorming toe te pas. "Dit is nie sinvol dat die Regering vir nuwe boere klein stukkies grond gee nie, want hulle gaan in die meeste gevalle geld verloor. Mediumgroot en klein plase is nie groot genoeg om wêreldklas-besighede te wees nie. In sekere gespesialiseerde of nisbedrywe, soos die verbouing van blomme, kan klein plase wel suksesvol wees, as ander sake, soos die weer, gunstig is.

Mnr. Sunter sê die boer moet, nadat hy ál die beheerbare faktore en onsekerhede wat sy boerdery kan raak, geïdentifiseer het, verskillende scenario's skep en sy boerdery volgens die slegste een bestuur. Boere moet dus dink oor hoe hulle gaan optree as 'n Zimbabwe-scenario werklikheid word.

Hy sê boere behoort die kollektiewe eienaarskap van plase te oorweeg. Boerderye kan omgeskep word in maatskappye wat op die Beurs genoteer word. Voorheen benadeelde mense moet aangemoedig word om aandele in die maatskappye te verkry. Mnr. Sunter sê eienaarskap wat van bestuur geskei is, is 'n belangrike rede vir die welslae van maatskappye wat lank oorleef.