Regstelsel, swaar strawwe stuit nie plaasaanvallers

"Die regstelsel en swaar strawwe skrik nie voornemende plaasaanvallers af nie. Plaasaanvalle neem steeds toe terwyl ander geweldmisdade stabiliseer," sê Agri SA by monde van sy voorsitter, mnr. Japie Grobler.

Agri SA bereken dat 6 844 plaasaanvalle sedert 1991 in Suid-Afrika voorgekom het waarin 1 236 mense vermoor is.

"Die meeste ernstige geweldmisdade in die land het die afgelope tyd begin stabiliseer. Dit bekommer 'n mens dat plaasaanvalle steeds toeneem, terwyl misdadigers wat by plaasaanvalle betrokke was en skuldig bevind is, in baie gevalle gemiddeld tot 25 jaar en langer gevangenisstraf gevonnis word. Dit lyk asof die kriminele regstelsel en die swaar strawwe nie voornemende misdadigers afskrik nie," sê mnr. Grobler.

Plaasaanvalle neem jaarliks toe en die aantal moorde tydens dié aanvalle is onaanvaarbaar hoog. Volgens Agri SA se inligting was daar 970 plaasaanvalle waartydens 140 moorde gepleeg is in 2001. Die aantal aanvalle tot April vanjaar word bereken op 360 waartydens 42 mense vermoor is.

Volgens SAPD-statistieke vir 2000 (die jongste beskikbare verwerkte syfers) was die meeste slagoffers van aanvalle wit mans in die ouderdomsgroep 60 tot 69, gevolg deur die ouderdomsgroep 70 tot 79, 50 tot 59, 30 tot 39, 40 tot 49, 20 tot 29 en 80 tot 89, terwyl 'n groot aantal slagoffers se ouderdom as onbekend aangegee is.

Altesame 284 wit mans, 158 wit vroue, 108 swart mans en 59 swart vroue was slagoffers van aanvalle. Daar was 100 gevalle van poging tot moord en 24 ernstige aanrandings, terwyl 24 verkragtings plaasgevind het. In dié jaar was daar 905 aanvalle en 142 moorde.

Die provinsies met die hoogste getal aanvalle en moorde in 2000 was Gauteng, KwaZulu-Natal, Mpumalanga en Noordwes, terwyl dit in 2001 die hoogste was in Gauteng, Mpumalanga en Noordwes, met 'n beduidende daling in KwaZulu-Natal.

Intussen gaan tradisionele leiers en verskeie staatsdepartemente betrek word by 'n spitsberaad oor plaasaanvalle en -moorde in KwaZulu-Natal om die voorkoms van misdade in dié provinsie en oplossings daarvoor indringend te bespreek.

Net in die eerste ses maande vanjaar is reeds 10 moorde tydens 53 plaasaanvalle gepleeg - teenoor 13 moorde in 34 plaasaanvalle in die provinsie in 2001. Volgens mnr. Edsel Hohls, voorsitter van die veiligheidskomitee van die KwaZulu-Natalse Landbou-unie (Kwanalu), het misdaad op plase veral drasties toegeneem ná sigbare polisiëring soos patrolliewerk en padversperrings opgehef is. Die sigbare polisiëringsdienste is ingestel ná die uitbreking van bek-en-klou-seer in die provinsie.

Met die beraad sal veral gepoog word om die steun en samewerking van tradisionale leiers te verseker.

Op 'n vergadering verlede Maandag tussen Kwanalu en die LUR vir veiligheid en sekuriteit, mnr. Nyanga Ngubane, is 'n komitee op die been gebring wat binnekort vergader om die reëlings en program vir die beraad op te stel. Alle kommersiële en kleinskaal boere, asook die departemente van landbou, jusitisie, veiligheid en sekuriteit, tradisionele sake en die SAPD sal by die beraad betrek word.

Volgens mnr. Hohls sal drastiese oplossings gekry moet word. Veediefstal in dié provinsie kos boere jaarliks R120 miljoen en diefstal van mielies, suikerriet, kunsmis en besproeiingstoerusting beloop sowat R165 miljoen per jaar, terwyl boere meer as R60 miljoen per jaar aan veiligheidsmaatskappye betaal om hul plase te patrolleer. Dit sluit nie die koste van persoonlike beveiligingsmaatreëls en -toestelle in nie.

Hy sê oorgrens-veediefstal het met 200 % toegeneem sedert die weermag onttrek is en boere se weiding word toenemend aan die brand gesteek. Misdaad kos die staat jaarliks sowat R100 miljoen aan inkomstebelasting.