Soedan soek SA boere

Suid-Soedan. Foto: www.amdg.ie

“Hulle is baie angstig om volgende maand nog ‘n afvaardiging van Suid-Afrikaanse kommersiële boere te ontvang,” sê dr. Theo de Jager, ondervoorsitter van Agri SA, oor Soedan. Hy het verlede week met mnr. Abdehalin Alnutasue, Soedanse minister van landbou, en ‘n regeringsafvaardiging vergader.

De Jager sê dié regering wil veral boere na Suid-Soedan nooi, wat waarskynlik onafhanklik van die Arabiese regering gaan word. “Die gebied is egter nog nie stabiel nie.” Die land boer op klein skaal, en gemiddelde plase is tussen 16 ha en 20 ha groot.

Lees ook:

Afrika soek SA boere

Wil voedselsekuriteit skep
Volgens De Jager wil Soedanse regering plaaslike boere betrek om te help om voedselsekuriteit te verbeter en die land in ‘n uitvoerder van voedsel te omskep. Hy sê groot plase van tussen 400 ha en 1 000 ha, in ‘n gebied soortgelyk aan Hartswater in die Noord-Kaap, word aan Suid-Afrikaanse boere beskikbaar gestel.

Die distrik het ‘n jaarlikse gemiddelde reënval van tussen 400 mm en 700 mm, tussen Julie en Oktober. Soedan wil glo ook grond in die reënvelde, wat in die middel en suidelike dele van die land lê, vir Suid-Afrikaners opsy sit. 

Boere in Soedan boer glo grootliks met graan en kleinvee, en volgens De Jager is daar geen kommersiële vrugteboere nie. “Daar is ook geen groot veeboere of voerkrale nie. Die meeste vleis word van nomadiese boere af verkry.”

De Jager sê die land het ‘n groot behoefte na koring-, mielie-, sonneblom- en piesangaanplantings, asook suikerplantasies. Hy sê volgens die Alnutasue beskik die land oor vyf suikermeule wat 800 000 ton suiker per jaar produseer, maar daar moet jaarliks ‘n verdere 500 000 ton suiker ingevoer word.

“Hulle stel baie belang in suikerboere. Daar is glo ook ruimte vir ‘n miljoen ton suiker ten opsigte van handel met Arabiese state,” verduidelik hy.

Goeie hulpbronne
Volgens De Jager is tussen 2 en 4 miljoen ha van Suid-Soedan se grond onder vloedbesproeiing in die wit- en blouvlaklyn. Hy sê die gemiddelde diepte van water onder die grond is 25 m, en daar is ook goeie watervoorrade onder die woestyn.

Alnutasue het De Jager ook ingelig dat hulle kragtariewe tans 7 sent/kWh is en dat dié land groot elektrisiteitsurplusse het, veral in die winter wanneer lugversorgers nie baie gebruik word nie. “Die gemiddelde temperature daar is tussen 17 en 25 grade Celsius,” vertel De Jager.

Geen belasting vir boere
Die Soedanse regering bied hernubare kontrakte van 25 jaar aan Suid-Afrikaanse boere. “Hulle kan die grond koop, of in ‘n vennootskap met Soedanse boere ingaan,” verduidelik De Jager.

Hy sê die land het reeds vier Europese maatskappye wat daar boer, en hulle wil Suid-Afrikaners op dieselfde vlak betrek. “Daar is geen belasting op boere of plase nie, en ook nie op verwerking nie. Plaaslike boere betaal nie vir water nie, so as boere in ‘n vennootskap met plaaslike boere ingaan, sal hulle geen watertariewe betaal nie. Daar is wel ‘n belasting wat Zakhat genoem word, maar dit is net van toepassing op die Moslems,” verduidelik De Jager.

De Jager sê die Soedanse regering het reeds hulle aanbod met me. Tina Joemat-Pettersson bespreek. Hy sê daar is egter nog geen besluite oor die aanbod of enige besoeke geneem nie.

Lees ook:

SA boesoek toe nie die Kongo

26 Februarie 2010