'n Mak rooikat. Foto: ELIZABETH VAN DER BIJL
Permitte om luiperds te skiet, gaan ingeperk word as te veel van dié diere van kant gemaak word, word gewaarsku.
Permitte om luiperds te skiet, gaan ingeperk word as te veel van dié diere van kant gemaak word, waarsku mnr. Deon Cilliers van die Trust vir Bedreigde Natuurlewe (EWT).
Die huidige vlakke van vervolging in die Waterberg, Limpopo, is ’n rede tot kommer weens die impak op skaars en bedreigde roofdiere, het hy op die TLU SA Noord-kongres buite Modimolle in Limpopo gesê. ’n Studie oor die roofdierprobleem in die Waterberg het getoon dat roofdiere jaarliks vir verliese van gemiddeld R1 605/plaas (R1,25/ ha) verantwoordelik is.
“Dit het waarskynlik geen impak op inkomste nie en het 0,028% van Limpopo-landbou se bydra tot die ekonomie in 2010 beloop.” Die studie oor die afgelope twee jaar het 95 plase en 92 grondeienaars betrek, van wie 75% Afrikaanssprekend was of Afrikaans en Duits as huistaal het.
Die gemiddelde grootte van die plase is 1 300 ha. Op 43% word met wild geboer, op 25% met vee en 32% het ’n gemengde boerdery. Sowat 65% van grondeienaars het roofdiere vrek gemaak sonder bewyse dat hulle verantwoordelik was vir skade.
Fokus op Limpopo
Limpopo het 49% van die totale getal wildplase in Suid-Afrika en die intensiewe teling van mutasies met ’n hoë finansiële waarde vind daar plaas, sê Cilliers.
Roofdiere wat in die provinsie voorkom, is hoofsaaklik jakkalse, rooikatte, luiperds, hiënas, jagluiperds en wildehonde. Oor die studietydperk is 1 095 jakkalse doodgemaak, 129 bruin hiënas (8% van dié diere in die land), 77 luiperds (9% van dié diere in die Waterberg en Mpumalanga), 72 wildehonde (65% van dié diere buite parke en 16% in die land) en 67 rooikatte.
Slegs 13% jakkalse, 28% luiperds en 15% rooikatte wat vrek gemaak is, het boere laat skade ly. “Die meeste roofdiere wat van kant gemaak is, is vrek gemaak as voorsorgmaatreël teen verliese en bevolkingsbeheer en bloot omdat op hulle afgekom is en nie omdat hulle verantwoordelik was vir die meeste skade nie,” sê Cilliers.
Om spesifieke diere vrek te maak of te verwyder wat vir skade verantwoordelik is, blyk die beste uitweg te wees. Die EWT se veewagtershond-projek is baie suksesvol met ’n groot vermindering van skade weens roofdiere, het Cilliers gesê.