Sasol wil soja's invoer

Verteenwoordigers van die landbou sê hulle sal Sasol se aansoek aan die Regering steun om die invoertarief op sojabone te verlaag, maar verwerkers sê hulle sal ook voordeel daaruit wil trek.

Die Kommissie vir Internasionale Handelsadministrasie (ITAC) het verlede maand 'n kennisgewing in die Staatskoerant gepubliseer wat Sasol se aansoek bevat. In die kennisgewing sê Sasol hy oorweeg die vestiging van 'n biodiesel-aanleg. "Tans is sojaboonproduksie onvoldoende in die Suider-Afrikaanse Doeane-unie vir die vestiging van 'n aanleg," lui die aansoek onder meer.

Mnr. Neels Ferreira, Graan Suid-Afrika se voorsitter, sê sy organisasie steun Sasol se aansoek omdat daar nie "oornag van plaaslike produsente verwag kan word om sojaboonproduksie te verhoog nie". Die land produseer tans sowat 410 000 ton sojabone, terwyl bespiegel word dat Sasol ongeveer 600 000 ton wil pers.

Ferreira sê Graan SA se siening was nog altyd om die binnelandse mark vir graan en oliesade te vergroot. Die vestiging van 'n biobrandstofbedryf bied boere 'n bykomende mark vir hul produkte. "Ons wil hê die biobrandstofbedryf moet van die grond af kom." Hy sê wel Graan SA sal wil sien dat die tarief later verhoog soos plaaslike produksie toeneem en dus plaaslike produsente beskerm.

Sasol se aansoek sluit nie 'n verlaging van die tarief op soja-oliekoek in nie en die afleiding word gemaak dat hy 'n mark vir soja-oliekoek, 'n byproduk van soja, wil skep. Die invoertarief op soja beloop tans 8 % en op sojakoek 6,6 %.

Mnr. De Wet Boshoff, hoofbestuurder van die Vereniging van Veevoer-vervaardigers (Afma), sê hy sou graag wou sien dat laer tariewe die groter ekonomie moet bevoordeel. Hy sê soja-oliekoek is 'n belangrike proteïen in die vervaardiging van veevoer en dat die land vir die jaar tot einde Maart 640 000 ton soja-oliekoek ingevoer het. Plaaslik is sowat 200 000 ton soja-oliekoek vervaardig. Volgens Boshoff bestaan die gevaar dat Sasol die voordeel wat hy op die invoer van sojabone geniet, kan gebruik om in die veevoermark betrokke te raak en selfs 'n prysvormer in dié mark te word. Volgens hom sal Afma in die verband 'n brief aan die ITAC rig.

Mnr. Gerhard Scholtemeijer, voorsitter van die Proteïennavorsingstigting (PNS), sê sy organisasie steun Sasol se aansoek omdat hy veral wil sien dat meer soja-oliekoek plaaslik vervaardig word. Volgens hom beywer die PNS hom vir groter afhanklikheid van plaaslik vervaardigde proteïen en dat minder ingevoer word.

11 Augustus 2006