Skeer alle grond oor dieselfde kam

Die landbou kan nie toelaat dat daar fundamenteel anders met landbougrond gehandel word as met ander kategorieë van eiendom nie, want dit is net so 'n deel van die land se ekonomiese bates, sê mnr. Lourie Bosman, voorsitter van Agri Suid-Afrika.

Hy het op die kongres van dié organisasie in Pretoria gesê billike vergoeding wat op grond van markoorwegings vasgestel is, moet altyd geld in die geval van onteiening. 'n Volhoubare skikking verg die billike opweging van regte en belange.

"Dit is nodig dat die proses van restitusie afgehandel word sodat die onsekerheid wat daarmee gepaard gaan, uit die mark gehaal word.

Hy sê die herstel van grondregte moet altyd op goed nagevorste inligting berus, waarvan die geldigheid in 'n hof getoets kan word. Die hofproses moet toeganklik wees, sonder dat grondeienaars weens koste-oorwegings daarvan afgeskrik word. Suid-Afrika het die fiskale vermoë om toe te sien dat hierdie proses met billikheid teenoor almal afgehandel word.

Bosman het na die afgelope vergadering tussen die landbouwerkgroep en pres. Thabo Mbeki verwys. Hy verwelkom die president se standpunt dat daar nou verby die ontwikkeling van nuwe beleid beweeg moet word en eerder op die praktiese implementering van programme en die uitskakeling van gebreke wat vordering kortwiek gefokus moet word.

Agri SA meen groter en goed gestruktureerde gemeenskapsdeelname sal 'n belangrike hulpmiddel wees om die proses te laat vorder. Plaaslike en provinsiale forums moet vir die doel geskep word. Hierdie forums moenie net grondsoekers en -eienaars insluit nie, maar ook toepaslike owerheidsagentskappe en instansies in die private sektor. Dit sluit handelsbanke en landbou-ondernemings in wat tot die hantering en lewensvatbaarheid van projekte vir grondhervorming kan bydra.

Bosman het ook na misdaad verwys en gesê dit is veelseggend dat selfs regters nou hul misnoeë oor die omvang van korrupsie en geweldsmisdaad uitgespreek. Die landbou verwelkom sulke uitsprake.

Landbouweekblad, 13 Oktober 2006