Vrae oor Magoebaskloof-grondeis

Die Vryheidsfront Plus wil in die Parlement vrae stel aan die Minister van Landbou en Grondsake, me. Thoko Didiza, oor die reuse-grondeis van die Makgoba-gemeenskap in Limpopo.

Die omstredenheid oor dié grondeis, wat sowat 240 grondeienaars op 200 000 hektaar in die vrugbare Magoebaskloof raak, het verder uitgekring nadat dit aan die lig gekom het dat die plase van drie vooraanstaande swart Suid-Afrikaners nie op die lys is wat in die Staatskoerant gepubliseer is nie.

Dr. Pieter Mulder, leier van die party, sê as die grond van mnr. Tito Mboweni, voorsitter van die Reserwebank, mnr. Ngoako Ramathlodi, voormalige premier van die provinsie en biskop Egenas Lekganyane, hoof van die St. Egenas Zion Church, inderdaad nie betrokke is nie, dui dit op dubbele standaarde en "ruik dit na Zimbabwe se rassistiese manier van grondhervorming".

Grondeienaars in die gebied het aangedui dat hulle moontlik die geldigheid van die eis in die hof sal betwis as 'n onderhandelde skikking nie bereik kan word nie. Daar word onder meer vrae gevra oor waarom die eis eers einde verlede jaar bekend geraak het nadat die spertyd vir die indiening van eise 31 Desember 1998 was.

Die grondeisekommissaris van Limpopo, mnr. Mashile Mokono, het in reaksie aan Landbouweekblad gesê die kwessie word heeltemal uit verband geruk.

Volgens hom is daar niks sinister of rassisties daaraan dat die drie persone se name nie op die lys is nie. Hy sê meer as tien plase se titelaktes word nog nagegaan. Die besonderhede van hierdie plase behoort binnekort in die Staatskoerant gepubliseer te word.

Oor waarom die grondeienaars onlangs eers van die eis gehoor het, sê hy die Kommissie op die Herstel van Grondregte moes heelwat navorsing doen om die eis se geldigheid te bevestig. Die kommissie het nie 'n wetlike verpligting om 'n eienaar oor 'n eis in te lig voordat die eis se geldigheid bevestig is nie. Eienaars behoort sélf by die kommissie vas te stel of daar 'n eis op hul grond is of nie.

"Talle boere het ongeldige eise op hul grond gehad en weet dit tot vandag toe nie," sê Mokono. Hy is van mening dat die Makgoba-gemeenskap se eis sterk is.

10 September 2004