Vroue-unie

Die Suid-Afrikaanse Vrouelandbou-unie (SAVLU) meen die beskerming van eiendomsreg, die prysgawe van die boer en "rassediskriminasie wat duidelik in die AgriSEB-dokument voorkom" is van die grootste kwelpunte oor dié dokument wat handel oor swart ekonomiese bemagtiging in die landbou.

In 'n brief aan die Departement van Landbou om dié organisasie se kommentaar daarop te boekstaaf, bevraagteken die SAVLU die deursigtigheid van die dokument. Die SAVLU meen dit is kommerwekkend dat die rol van die vrou in die bemagtigingsproses nie duidelik uiteengesit word nie.

Die vroue beklemtoon die gebrek aan debatvoering rondom die persentasie van grond wat verdeel moet word. Hulle glo dat AgriSEB aan groei en ontwikkeling gekoppel moet word en nie bloot aan herverdeling van rykdom nie.

Die organisasie meen dat een van die groot struikelblokke in hierdie proses juis die herverdeling van grond is. Hul kommentaar noem dat 'n groot deel van die landbougrond uit familie-ondernemings bestaan waar die winsgewendheid tussen 'n groep familielede verdeel word. "Verdere verdelings kan tot verliese lei."

Volgens die organisasie is sy lede bekommerd oor werkloosheid as gevolg van herverdeling. Hulle meen tot 30 % van alle plaaswerkers kan hul werk verloor. "Herverdeling bring ook 'n verlies in indiensopleiding mee."

Die SAVLU wys daarop dat kleinskaalse boerderye nie winsgewend is nie en dat dit net finansiële, ekonomiese en emosionele verlies tot gevolg het.

Me. Anphia Grobler, voorsitter van die SAVLU, sê ongeag die indruk wat bestaan dat vertroue verbreek is met die konsep AgriSEB-dokument, moet boere standpunt inneem en hulle stemme laat hoor. "Ongeag wat in die finale dokument verwoord word, moet die vaardighede van die boer en vrou gebruik word om waarde toe te voeg. Swart aspirasies kan ondersteun word sonder dat wit boere skade ly."

Sy meen daar behoort net een mondstuk vir die landbou te wees en hierdie mondstuk moet opkomende boere ook insluit. "Hierdie boere moet besef dat hulle deel is van só 'n enkele mondstuk."

Sy sê die kwessies wat hierdie jaar in die landbou aangepak moet word, is geletterdheid en gesondheidsorg, veral wat betref die groot impak wat MIV/vigs op die gemeenskap het. Daar moet ook dringend gekyk word na die invloed van die droogte op veral die opkomende swart boer wat 'n kommunale boerdery praktyk bedryf.

28 Januarie 2005