Werkgeleenthede sneuwel

Sowat 15 000 werkgeleenthede het in die laaste tien jaar in die tabakbedryf gesneuwel weens hoë aksynsbelasting en streng wetgewing, terwyl die staatskas sowat R600 miljoen per jaar daardeur verloor, sê mnr. Francois van der Merwe, voorsitter van die Tabakinstituut van Suid-Afrika.

Agri SA se voorsitter, mnr. Lourie Bosman, sê die verhoging in aksynsreg op tabakprodukte oorskry die inflasiekoers wesenlik en 'n "herbesinning is nodig met die oog op die finansiële weerbaarheid van primêre produsente en spesifiek die behoud van die arbeidsmag in dié bedryf."

Volgens Van der Merwe word die verlies regstreeks daaraan gekoppel dat die wettige bedryf weens hoë pryse kleiner word en die onwettige bedryf groei. "Mense rook nie minder nie — hulle koop net onwettige sigarette waarop daar nie belasting betaal word nie."

Van der Merwe sê volumes in die wettige bedryf het met 'n derde gedaal weens stygings van amper 480 % in aksynsbelasting op sigarette in die laaste tien jaar.

Die onwettige mark het egter in dié tyd van niks tot 'n beraamde 15 % van die totale mark gegroei. Dit verteenwoordig sowat 2,5 biljoen onwettige sigarette per jaar.

Dit behoort 'n groot bron van kommer vir die Regering te wees, sê hy.

"Die staat bereken dat sy inkomste uit die verhoogde belasting met sowat R620 miljoen gaan styg, maar verwerk nie die feit dat dit met nóg R600 miljoen kan styg as wettige verkope met billiker pryse uit die onwettige mark herwin word nie."

Die tabakbedryf onderhandel tans met die Regering om te kyk watter strategieë ingespan kan word om die onwettige bedryf hok te slaan.

Aksynsbelasting het met verlede week se begroting tot R5,05 op 'n pakkie van 20 sigarette gestyg. Die verbruiker betaal dus 52 sent meer. Die belasting op pyptabak het met 19,8 sent (11,6 %) en roltabak s'n met 52,1 sent (7,5 %) gestyg.

4 Maart 2005