AFGRI
BEAN
29 Sep
-
9345
5,00
CORN
29 Sep
-
4790
13,00
SOYA
29 Sep
-
9420
59,00
SUNS
29 Sep
-
10090
116,00
WEAT
29 Sep
-
7104
33,00
WMAZ
29 Sep
-
4881
-1,00
YMAZ
29 Sep
-
4838,8
10,80
AMT
Ave Wool - Non RWS
16 Sep
-
166,31
0,00
Ave Wool - RWS
16 Sep
-
174,76
0,00
Beeste A2/3
16 Sep
-
60,68
-0,67
Beeste AB2/3
16 Sep
-
56,6
-0,92
Beeste B2/3
16 Sep
-
52,85
-1,51
Beeste C2/3
16 Sep
-
50,84
1,51
Bevrore Hoender
16 Sep
-
31,02
-0,01
Bokkies (onder 30 kg)
16 Sep
-
75,48
18,07
Bokooie
16 Sep
-
45,78
3,28
Groot (meer as 40 kg)
16 Sep
-
44,01
5,77
Hoender (IQF)
16 Sep
-
30,23
0,48
Medium (30-40kg)
16 Sep
-
53,08
10,03
Pork Average
16 Sep
-
27,22
-0,34
Poultry Average
16 Sep
-
31,03
-0,15
Skaap A2/3
16 Sep
-
95,57
2,81
Skaap AB2/3
16 Sep
-
86
2,91
Skaap B2/3
16 Sep
-
79,77
0,66
Skaap C2/3
16 Sep
-
75,06
0,47
Speenkalf
16 Sep
-
37,59
-0,66
Spekvarke
16 Sep
-
27,98
-0,75
Stoorlammers
16 Sep
-
43,3
0,38
Varkwors
16 Sep
-
22,4
-0,17
Vars Hoender
16 Sep
-
31,83
-0,92
Vleisvarke
16 Sep
-
27,17
-0,28

Groot plan vir grondboonproduksie

Grondbone kan help om die risiko van gewasboerdery te beperk, maar dan moet die boer, verwerker en uitvoerder hul deel doen. Boonop wag 'n goeie beloning op boere wat grondboonboerdery wetenskaplik benader.

Grondbone kan help om die risiko van gewasboerdery te

beperk, maar dan moet die boer, verwerker en uitvoerder hul deel doen. Boonop

wag 'n goeie beloning op boere wat grondboonboerdery wetenskaplik benader.

Boere moet elke jaar, wanneer hulle aan die begin van die produksieseisoen beplan, drie faktore in ag neem: Die verskillende gewasse beskikbaar, die hoeveelheid grond beskikbaar en hoe gekose gewasse by die bepaalde wisselbouprogram inpas.

ál drie faktore moet deeglik ondersoek en in ag geneem word voordat 'n boer 'n ingeligte besluit kan neem, sê dr. Wimpie Nell van die Universiteit van die Vrystaat se Sentrum vir Landboubestuur.

Die boer moet die bruto marge van die verskillende

gewasse volgens sy bestuursvermoë en die boerdery se produksievermoë bepaal. Die

produksie-inligting van grondbone, sonneblomme en mielies (die gemiddelde

opbrengs, gradering

en pryse in die gebied van die onderneming Suidwes Beleggings) in die tabel is 'n goeie voorbeeld van hoe hierdie inligting as hulpmiddel vir goeie besluite gebruik kan word.

R3 100/t, diverse R1 700/t en pers R1 200/t. In 2001/02 was die pryse
vir dieselfde grade R4 300/t, R2 100/t en R1 700/t onderskeidelik. 

Die gemiddelde opbrengs, gradering en prys van grondbone,
sonneblomme en mielies in die bedieningsgebied
van Suidwes Beleggings - hoofsaaklik die
provinsie Noordwes. (Bron: Suidwes Beleggings)

 

2000/01

2001/02

Grondbone:
Gemiddelde pitprys (R/t)

2 181,00

3 224,00

Gemiddelde hooiprys (R/t)

350,00

400,00

Pitopbrengs (t/ha)

1,26

1,15

Hooi-opbrengs (t/ha)

0,75

0,80

Bruto inkomste (R/ha)

3 011,00

4 028,00

Veranderlike koste (R/ha)

1 439,00

1 870,00

Bruto marge (R/ha)

1 572,00

2 158,00

Sonneblomme:
Gemiddelde saadprys (R/t)

1 300,00

2 500,00

Pitopbrengs (t/ha)

0,90

1,20

Bruto inkomste (R/ha)

1 170,00

3 000,00

Veranderlike koste (R/ha)

923,00

1 230,00

Bruto marge (R/ha)

247,00

1 770,00

Mielies:
Gemiddelde saadprys (R/t)

913,00

1 200,00

Gemiddelde hooiprys (R/t)

250,00

300,00

Pitopbrengs (t/ha)

2,20

2,40

Hooi-opbrengs (t/ha)

1,50

1,50

Bruto inkomste (R/ha)

2 384,00

3 330,00

Veranderlike koste (R/ha)

1 439,00

1 870,00

Bruto marge (R/ha)

945,00

1 460,00

Die gradering van sonneblomme in 2000/01 was soos volg: Keurgraad
44%, diverse graad 29% en persgraad 27%. In 2001/02 was die
gradering volgens die drie grade onderskeidelik 54%, 30% en 16%.

Die pryse vir die verskillende grade in 2000/01 was soos volg: Keur

Dieinligting wys dat wanneer vergelykings tussen gewasse getref word met die

oog op gewasbeplanning, die boer noukeurig moet let op die opbrengs en

prysvlakke en dit by sy eie situasie aanpas.

Dr. Nell waarsku dat die bruto marge opbrengs- en pryssensitief is. As die

gradering van grondbone in 2001/02 byvoorbeeld 70 % keurgraad, 20 % diverse

graad en 10 % persgraad sou wees, styg die bruto marge tot R2 589/ha, wat R1

129/ha hoër is as dievan mielies.

Die huidige hoë mieliepryse lei daartoe dat boere groot stukke grond met

lusern of permanente weiding vir mielies omploeg. Hierdie besluit kan dalk

korttermynvoordele hê, maar kan op die duur nadelig wees.

Boere moet nie die rol van grondbone as wisselgebougewas miskyk nie. 'n

Opname oor die afgelope agt jaar het gewys dat die opbrengs van mielies ná

grondbone in 'n wisselboustelsel 900 kg/ha meer is as in 'n enkelgewasstelsel

waar mielies ná mielies verbou word.

Mnr. Piet Viljoen, hoofbestuurder van Groundnut International, 'n afdeling

van die Suidwes-groep, sê die grondboonbedryf benodig nou boere wat besef dat 'n

wisselbouprogram met grondbone die besigheidsrisiko verlaag, 'n vaste

oppervlakte jaar ná jaar daarmee beplant en trots is op die gehalte van die

produk.

"Ons wil onderskei tussen boere wat grondbone net by geleentheid plant en die

wat gereeld grondbone plant, en boere wat ag slaan op praktyke wat nodig is om

goeie grondbone te lewer.

'n Boer wie se oes 80 % keurgraad lewer, kan R1 000/ha meer in sy sak steek

as iemand wat 44 % keurgraad lewer. Dit kos net R200/ha meer om die beter produk

te lewer. Só 'n boer kan met grondbone 'n inkomste van R2,3 miljoen op 500 ha

genereer. "Dit is wisselbou se bydrae tot bestendigheid, ongeag die hoë

mielieprys."

Volgens mnr. Viljoen is daar nog 'n paar uitdagings vir die grondboonbedryf.

Hiervan is die beskerming van die saadskema en gestruktureerde bemarking wat

regstreeks afhanklik is van toegewyde, eerbare en gereelde produsente van

grondbone. "Boere vir wie dit saak maak, moet verseker dat die bedryf in

Suid-Afrika sal voortbestaan."

Boere moet dus goed nadink voordat hulle besluit om aansienlik minder te

produseer. 'n Groot afskaling kan tot gevolg hê dat 'n mark wat oor baie jare

gevestig is, verlore gaan. Wantroue in die internasionale mark weens swak

prestasie sal dit moeilik maak om die verlore markaandeel terug te kry.

Hy sê Groundnut International het naam gemaak op die internasionale mark deur

volgehoue leweringsprestasie, gehalte en integriteit. Die maatskappy word as die

leidende vennoot in die Suid-Afrikaanse grondboonbedryf gereken.

Verskeie betrokkenes het reeds hul samewerking aan die Suidwes-groep gegee.

Saam met dr. Schalk van Wyk van Soygro is 'n plan gemaak om 'n groter inkomste

uit grondboonproduksie te verseker.

Volgens dr. Van Wyk is 'n vooroes-produksieprogram saamgestel wat daarop

gemik is om gehalte drasties te bevorder. Dit sluit veral die beperking van

aflatoksien in. Grondliggend aan die program is die versterking van

plantweerstand teen aalwurm- en aflatoksienswamme deur 'n 3/2/1-puntplan.

In diebesondere plan lewer ál die betrokkenes - die boer, die verwerker en

die uitvoerder - 'n bydrae om grondbone se gehalte te verbeter en te verseker

dat die grootste deel van die oes geskik is vir eet en uitvoer.

Die plan beklemtoon die boer se verantwoordelikheid om die genoemde twee

swamme deur wisselbou en biologiese maatreëls te bestry. Die boer is ook

verantwoordelik vir die optimalisering van plantweer-stand deur kultivarkeuse,

saadbehandeling, plantvoeding, stremmingsbeperking en aalwurmbestryding. Hy moet

ook peuldrogingsbestuur verbeter deur drogingsge-riewe daar te stel of deur

beter hopies te pak.

Dr. Van Zyl sê die boer kan dus deur die regte bestuurspraktyke, soos

wisselbou, saadbehandeling en die korrekte kultivarkeuse sy oes verbeter. Sy

aksies, van uithaal tot met lewering, kan eweneens 'n belangrike bydrae lewer om

gehalte te verseker.

Swamme hou op groei wanneer die peule se voggehalte by 9 % kom, wat beteken

dat toksiene nie gevorm kan word nie. Betreklik vinnige droging tot op hierdie

vlak is dus belangrik. Die houers waarin die peule geplaas word, moet van 'n

materiaal wees wat verseker dat die bone verder sal afdroog. Hierdie saak is

veral van deurslaggewende belang waar boere meganies oes. As 'n boer nie die

toerusting het om groot hoeveelhede te droog nie, moet goiingsakke gebruik word.

Om die beste gehalte te verseker, moet grondbone gelewer word wanneer die

voggehalte 7 % is. Teen hierdie voggehalte kan die bone in polipropileensakke

gelewer word. Miedens kan by leweringspunte gepak en met plastiekseile bedek

word. Latere hantering sal met hierdie stadige droging nie so 'n groot risiko

vir die breek van sade inhou nie, sê dr. Van Wyk.

Die verwerker se verantwoordelikheid is die tipering van die produk om vas te

stel of dit besmet of skoon is en die afsondering en deurlugting daarvan. Die

uitvoerder moet waak teen vrywater en swamgroei tydens die bootreis. (Die

vrywater is die vog wat rondom die bone kondenseer en swamgroei bevorder.)

Volgens mnr. Viljoen is Groundnut International ook betrokke by

kultivarontwikkeling wat die vereiste grondboon volgens internasionale vraag sal

lewer. Voorts word navorsing deurlopend gedoen ten opsigte van veranderings op

die internasionale mark en nuwe geleenthede vir waardetoevoeging.

Dr. Van Wyk het gesê plantgesondheid moet elke boer se wagwoord wees as hy 'n

goeie opbrengs wil verkry en beter grondbone wil produseer. Die geslaagde

bestryding van plae, soos blaarvlek, stam- en peulsiektes en aflatoksien, wat

alles betreklik algemeen in die hele produksiegebied voorkom, en swartpeulvrot,

sclerotinia- en botritis-stamvrot, asook skurwepeul-aalwurm, wat meer beperk

voorkom, begin by die besluite wat die boer vooraf moet neem.

Van hierdie besluite is byvoorbeeld of die land wat geplant word, deel is van

'n vaste wisselboustelsel en of dit 'n herhalende aanplanting is wat 'n groter

risiko vir gehalte is en dus buitengewone voorsorg vereis. Die vooraf bewerking

is eweneens belangrik en dr. Van Wyk beveel die gewone ploegbewerking aan, veral

waar grondbone herhalend op 'n land verbou word.

Die ander belangrike saak is die keuse van kultivar en die gehalte van die

saad, sê dr. Van Wyk. Dr. Jan Swanevelder van die LNR-Instituut vir Graangewasse

op Potchefstroom, beveel aan dat in gebiede waar swart peulvrot voorkom, boere

die kultivars Akwa en Kwarts plant, omdat die uitvoermark dit bo kultivars soos

Sellie, Robbie en Jasper verkies.

Volgens dr. Van Wyk is die risiko vir die vatbaarheid van aflatoksien ook

kleiner by Akwa en Kwarts.

Nog 'n belangrike stap tot plantgesondheid is die behandeling van saad voor

plant, het hy gesê. Hiervoor is 'n swamdoder spesiaal ontwikkel wat nie net 'n

swamdoder en belangrike voedingselement aan die plant toedien nie, maar ook 'n

draer is van die stikstofbindende rhizosfeerbakterieë.

Dit is wel meer moeite om grondbone as byvoorbeeld mielies te verbou, maar

die beloning kan heelwat meer wees vir die moderne wetenskaplike grondboonboer,

het dr. Van Wyk gesê.

11 Oktober 2002

Boer vooruit met ’n Landbou.com-intekening
Teken in op Landbou.com teen R149 per maand en kry toegang tot gehalte-joernalistiek, alle landboutydskrifte, Landbouweekliks-episodes, boeke en baie meer.
Teken in
Smalls

Besoek ons geklassifiseerde advertensies en plaas jou advertensie in Landbouweekblad én aanlyn. Vind ook vinnig en maklik die produk waarna jy soek!

Sien meer
Rand - Dollar
18.03
-1.0%
Rand - Pond
19.42
+0.0%
Rand - Euro
17.39
-0.1%
Rand - Aus dollar
11.62
+0.1%
Rand - Jen
0.12
-0.7%
Goud
1,643.15
-1.0%
Silwer
18.60
-1.6%
Palladium
2,157.00
+0.3%
Platinum
848.50
-2.1%
Brent-ruolie
89.32
+3.4%
Top-40
56,398
-1.8%
Alle aandele
62,817
-1.6%
Hulpbronne 10
56,909
-1.7%
Industriële 25
77,415
-1.4%
Finansiële 15
13,804
-2.1%
Alle JSE-data is met minstens 15 minute vertraag Iress logo
Besoek ons winkel!

Besoek die LBW-winkel en koop verskillende produkte soos boeke, tydskrifte, klere en meer.

Besoek LBW-winkel
Opsitkers
Enkel man wat op soek is na pasmaat om leemte te vul. te vul
Ek is eerlik en is gelykmatig in persoonlikheid. Hou van lag en sal nooit afbrekend teenoor iemand optree nie. Hou van goeie eerlike gesprekke.
I Just love my life..... What about you....
I am a Lady with strong values in life. What you see is what you get. A plain Jane. Love the outdoor and try to make the best of each day. Elke nuwe dag is net geleen vir ons....
Vind jou perfekte maat nou!
Ek is 'n:
Op soek na:
Ouderdomsgroep: tot