AFGRI
BEAN
03 Feb
-
9688
88,00
CORN
03 Feb
-
4544
-56,00
SOYA
03 Feb
-
9300
-30,00
SUNS
03 Feb
-
11140
-221,00
WEAT
03 Feb
-
6683
-45,00
WMAZ
03 Feb
-
4243
-44,00
YMAZ
03 Feb
-
4379
-45,00

Tamatieplan slaag in woestynland

In die dorre suide van Namibië, waar vee gewoonlik die enigste boerdery is, het 'n boer 'n slim plan beraam om sy kontantvloei te verstewig deur groente te kweek en verskeie dorpe van vars produkte te voorsien.

In die dorre suide van Namibië,

waar vee gewoonlik die enigste boerdery is, het 'n boer 'n slim plan beraam om

sy kontantvloei te verstewig deur groente te kweek en verskeie dorpe van vars

produkte te voorsien.

In die warm bolope van die Visrivierravyn in die suide

van Namibië is die water vlak onder die verskroeide grond. Dit reën baie min -

wat dit moeilik maak om 'n bestaan uit veeboerdery te maak. Daarom het mnr.

Hennie Pearson en sy gesin begin groente kweek in tonnels wat die plante teen

die klimaat van uiterstes beskerm.

Hulle plant hoofsaaklik tamaties,

komkommers en groenrissies wat hulle op Lüderitz en Keetmanshoop bemark. Daarby

is hulle voortdurend besig met proewe om te kyk wat nog goed aard in die tonnels

en waarvoor daar 'n vraag bestaan.

Mnr. Pearson, 'n man met 'n passie vir

boerdery, sê hy wou met vee boer en Klein Kuibis-Süd, tussen Keetmanshoop en

Lüderitz, was die plaas wat by sy beursie gepas het. 'n Goeie plaas vir

Karakoelskape as die pelspryse reg is, maar te klein om werklik te vorder as 'n

mens net vee aanhou.

Die reënval is gemiddeld 125 mm per jaar en om die 9 048

ha ten beste te benut het hy verskillende kleinveerasse beproef. Afgesien van

die harde omgewing is roofdiere, soos rooikatte, 'n probleem en vandag boer hy

met sowat 60 % Boerbokke en 40 % skape ('n Afrikaner-Van Rooy-kruising) wat

tropgebonde is en roofdiere nie so maklik ten prooi val nie.

Maar hy het

besef hy moes iets ekstra doen om sy inkomste aan te vul en die veegetalle te

verminder om sy veld volhoubaar te benut.

Vroeër jare het die boere in die

winter met hul vee in die rigting van die Namib getrek, maar deesdae moet die

vee jaardeur op die plaas bly.

Die plan om groente te verbou, is ook gekoppel

aan die geskiedenis van die plaas. Dekades gelede voor die gruis- en later

teerpad gebou is, het die hoofpad naby die opstal verbygeloop. As 'n mens van

die opstal af in die kloof uitry, is die murasies van die pioniershuise langs

die fontein waar palmbome groei, nog sigbaar.

Met dié fonteinwater is

groentebeddings en vrugteboorde besproei en die vars produkte is met togwaens na

die toentertydse vooruitstrewende delwersdorp Kolmanskop en die hawedorpie

Lüderitz gebring.

Maar dit sou net slaag as hy deur die jaar 'n bestendige

produksie kon lewer om 'n goeie afset te vestig. Daarvoor sou hy die plante teen

die uiterstes in die klimaat moes beskerm en omdat daar nie baie bewerkbare

grond is nie, was tonnels die antwoord. Ses tonnels van 8 m wyd en 30 m lank is

opgerig.

Hy het met kenners gesels en die watergehalte laat toets, want

ondergrondse water is volop en betreklik vlak. Vir tamatieverbouing is die water

effens alkalies en die pH moet aangepas word.

Die ideale temperatuur vir die

verbouing van tamaties is 18 °C tot 28 °C, maar in dié gebied styg die

temperatuur in die somer maklik tot 38 °C in die skaduwee, wat die temperatuur

binne die tonnels tot 50 °C kan laat styg.

Om dié probleem die hoof te bied,

het hy die tonnels só opgerig dat die suidwestewind, wat die meeste van die tyd

waai, kan help met ventilasie. Die punte van die tonnels kan heeltemal oopgemaak

word.

In die winter daal die temperatuur nie maklik onder die vriespunt nie

en die laagste wat die temperatuur gewoonlik in die tonnels daal, is 10

°C.

Die plante word geplant in swart plastieksakke van 10 l in skoon saagsels

van hout wat nie chemies behandel is nie. Die bemesting en spoorelemente word in

'n tenk gemeng en in die besproeiingswater ingepomp sodat dit deurlopend

toegedien word.

Milena- en Durinta-tamaties word gebruik omdat dié kultivars

die hitte die beste verdra en terselfdertyd goed weerstand teen siektes

bied.

Die saad word in saailaaie in fyn potgrond geplant en sowat agt weke ná

opkoms word nagenoeg 3 000 plante in die plantsakke in die tonnels uitgeplant

waar die opleidrade in posisie bly. Sowat 600 plante word in een tonnel

geplaas.

Die plantsakke word met saagsels gevul, wat dan sopnat gemaak en

gesteriliseer word. Net een plantjie word in elke sak geplant en daarna word dit

in posisie in die tonnel geplaas en 'n waterpypie aan elke sak geheg.

In

matige toestande word die plante elke uur 'n minuut lank besproei. Dit vereis 8

000 l water per dag, maar as dit baie warm word, word die plante elke uur twee

minute lank besproei en dan word tot 13 000 l water per dag toegedien.

Vir

jong plante word deurentyd 113 mg stikstof, 62 mg fosfor en 199 mg kalium per

liter water toegedien en vir volwasse plante 144 mg stikstof, 62 mg fosfor en

119 mg kalium per liter water. Daarby word spoorelemente soos boor, koper,

chloor, mangaan, molibdeen, sink en yster teen vasgestelde hoeveelhede by die

besproeiingswater gevoeg en deurentyd toegedien.

'n Vasgestelde spuitprogram

teen swamsiektes en insekte word deurentyd gevolg. Een week word teen

swamsiektes gespuit en die volgende week teen insekte. Hulle is nou besig om

stelselmatig na die biologiese bekamping van dié plae oor te skakel.

Sowat

agt weke nadat die tamaties uitgeplant is, kan hulle begin pluk. Ná sowat drie

maande bereik die produksie 'n piek van ongeveer 225 kg tamaties per tonnel per

week en daarna begin dit stelselmatig afneem.

Die tamaties word hoofsaaklik

op Lüderitz in sakkies van 1 kg elk (of los) bemark en hulle kry gemiddeld

R5/kg.

Komkommers
Die saad van Engelse komkommers (Carmen F1) word

regstreeks in die groot plantsakke in die tonnel geplant met 'n handvol kompos

bo-op. Sowat ses weke ná planttyd, pluk hulle die eerste komkommers. Die plante

produseer sowat vyf maande lank.

Altesaam 500 plante word in 'n tonnel

geplaas wat sowat 500 komkommers per week produseer wat teen R2,50 tot R3 per

komkommer op Lüderitz bemark word.

Die komkommers groei welig en dra só goed

dat elke tweede komkommer uitgesnoei moet word om die vrugte groot genoeg te

laat word.

'n Proefneming met groenrissies was ook baie geslaag. Hulle het 'n

halwe tonnel geplant (sowat 250 plante) en oor 'n tydperk van vyf maande het

hulle 10 kg rissies per plant geoes. Die groenrissies word los bemark teen

R9/kg. Die plante was met die skryf hiervan al 'n jaar oud en het steeds goed

geproduseer.

Die besproeiingstelsel word met 'n rekenaar beheer sodat alle

plante elke uur water kry. àl wat gedoen moet word, is om gereeld die bemesting

in die mengtenk te sit sodat dit deur die water toegedien kan word.

Die

besproeiingstelsel word met 'n kragopwekker en 'n stel batterye aangedryf. Die

kragopwekker loop vyf uur per dag en daarna word die opgebergde krag deur 'n

omsetter voorsien.

'n Voorvereiste vir welslae met dié soort boerdery is

volgehoue lewering. Daarmee bou 'n mens 'n goeie en bestendige mark, maar die

nadeel is dat die boer heeljaar werk. In hul geval is minstens twee tonnels

deurentyd in volle produksie, sê mnr. Pearson.

28 Junie 2002

Boer vooruit met ’n Landbou.com-intekening
Teken in op Landbou.com teen R149 per maand en kry toegang tot gehalte-joernalistiek, alle landboutydskrifte, Landbouweekliks-episodes, boeke en baie meer.
Teken in
Smalls

Besoek ons nuwe webwerf vir geklassifiseerde advertensies en plaas jou advertensie in LBW én aanlyn. Vind ook vinnig en maklik die produk waarna jy soek!

Sien meer
Rand - Dollar
17.17
-0.5%
Rand - Pond
20.94
-0.2%
Rand - Euro
18.72
-0.4%
Rand - Aus dollar
12.10
-0.0%
Rand - Jen
0.13
-0.5%
Platinum
1,022.94
-0.2%
Palladium
1,683.39
+0.8%
Goud
1,912.51
-0.0%
Silwer
23.36
-0.5%
Brent-ruolie
82.17
-0.8%
Top-40
73,505
-0.2%
Alle aandele
79,660
-0.2%
Hulpbronne 10
74,352
-0.5%
Industriële 25
102,602
-0.0%
Finansiële 15
16,526
-0.2%
Alle JSE-data is met minstens 15 minute vertraag Iress logo
Besoek ons winkel!

Besoek die LBW-winkel en koop verskillende produkte soos boeke, tydskrifte, klere en meer.

Besoek LBW-winkel
Opsitkers
Hardwerkende man wat hou van die natuur en besig wees.
Ek is n pappa van 4 kinders (2 seuns en 2 dogters). Hou baie van die buite lewe en geniet dit baie om te dans. n Aand uit is net so nodig soos n Sondag middag op die bank. Vat...
Kom ons sien wat gebeur
Wel eks nie iemand wat oordeel nie. Wees jouself. Ek luister graag. Eerlik en opreg en hou nie van jok nie. [removed]
Vind jou perfekte maat nou!
Ek is 'n:
Op soek na:
Ouderdomsgroep: tot