AFGRI
BEAN
01 Des
-
7443
0,00
CORN
01 Des
-
3693,68
0,00
SOYA
01 Des
-
7497
0,00
SUNS
01 Des
-
11232
0,00
WEAT
01 Des
-
6120
0,00
WMAZ
01 Des
-
3360
0,00
YMAZ
01 Des
-
3630
0,00
AMT
Beeste A2/3
19 Nov
-
53,63
-0,61
Beeste AB2/3
19 Nov
-
52,36
-0,27
Beeste B2/3
19 Nov
-
49,93
-0,39
Beeste C2/3
19 Nov
-
45,77
-1,34
Bevrore Hoender
19 Nov
-
28,97
0,09
Bokkies (onder 30 kg)
19 Nov
-
67,06
4,88
Bokooie
19 Nov
-
45,82
0,53
Groot (meer as 40 kg)
19 Nov
-
41,22
-4,20
Hoender (IQF)
19 Nov
-
26,15
-1,27
Medium (30-40kg)
19 Nov
-
53,18
-4,22
Pork Average
19 Nov
-
28,19
-0,22
Poultry Average
19 Nov
-
28,45
-0,37
Skaap A2/3
19 Nov
-
84,77
-0,53
Skaap AB2/3
19 Nov
-
75,76
-0,93
Skaap B2/3
19 Nov
-
71,89
-0,34
Skaap C2/3
19 Nov
-
70,02
0,06
Speenkalf
19 Nov
-
41,47
0,33
Spekvarke
19 Nov
-
29,28
-0,13
Stoorlammers
19 Nov
-
45,93
1,54
Varkwors
19 Nov
-
23,47
-0,03
Vars Hoender
19 Nov
-
30,25
0,07
Vleisvarke
19 Nov
-
28,07
-0,37
Wol (skoon)
19 Nov
-
170,08
-5,21

Grondhervorming: ‘Doen jou huiswerk en bly binne die wet’

akkreditasie
Foto: Alani Janeke
Foto: Alani Janeke
Boere en grondeienaars wat ’n vorm van saamboerdery met werkers wil vestig, en besproeiingswater gaan benodig, moet deeglik huiswerk doen en nie probeer om wetlike prosesse te omseil nie.

Dié raad kom van mnre. Schalk Viljoen en Gerswin Louw van Dasberg-boerdery by Riviersonderend en Charl Bester van Sarel Bester Raadgewende Ingenieurs.

Viljoen het op die Landbouweekblad-PALS-grondsimposium by Ceres gesê mense moet geduldig wees. Vir hulle het die hele projek in 2015 begin, maar hulle het gou geleer dat alle prosesse baie langer duur as wat wetgewing voorskryf of vorige ondervinding toon. Dit het byvoorbeeld sewe maande, pleks van die gewone vier weke, gekos voordat hulle hul lisensie kon kry om water op te gaar.

Hy beveel aan dat mense wat ’n bemagtigingsprojek wil begin, vooraf alle moontlik beskikbare waterbronne in hul omgewing identifiseer en vroegtydig met ’n omgewingsimpakstudie begin. Die hele proses is baie duur. ’n Omgewingsimpakstudie het hulle R510 000 gekos.

Viljoen het gewaarsku dat daar “baie wantroue, onnodige vrae en ’n totale gebrek aan sakekennis” by staatsamptenare is, en dat die staat se ratte stadig draai, “maar hulle draai darem nog”.

Louw, hoofbestuurder van Dasberg-boerdery se lewendehawe-afdeling, het gesê hulle is toegewy tot die sitrusprojek, maar daar is heelwat struikelblokke. Die grootste daarvan is finansieel. Boonop het die proses om ’n waterlisensie te kry en die omgewingsimpakstudie te doen, hul projek met minstens twee jaar teruggesit. Hulle het tot dusver nie geld of bystand van die regering gekry nie.

Dit duur drie tot vier jaar voordat die bome begin dra, en vanjaar het die droogte die projek onder verdere finansi?le druk geplaas.

Louw het gesê hy is gekant teen onteiening sonder vergoeding omdat dit die waarde van landbougrond kan benadeel. “Die waarde van ons grond sorg vir sekuriteit by die bank en daarom kan ons geld leen vir die ontwikkeling, en ons leen baie daarvan.”

Soos dit nou lyk, sal hulle eers teen die negende of tiende jaar ’n dividend kan betaal, maar hulle is toegewy tot die projek.

Moenie kortpaaie kies nie

Bester het gesê die proses om om ’n waterlisensie aansoek te doen, is met dorings besaai, maar daar is darem oplossings ook. “Die validasie- en verifikasieprosesse is 20 jaar agterstallig en dit het groot frustrasie tot gevolg.”

Volgens Bester moet voornemende aansoekers besef die voorgeskrewe proses, studies en ontwerpe wat vereis word, is duur. Hulle moet daarvoor begroot. “Vertragings kom veral voor waar reserwebepalings gedoen moet word.”

Eweneens is daar onsekerheid oor die rol van swart ekonomiese bemagtiging, dog hy het gesê dit word op ’n gevalspesifieke basis en volgens meriete beoordeel.

Bester het aanbeveel dat mense wat met welslae om waterlisensies wil aansoek doen, hul beoogde sakestrukture eenvoudig hou en rekord hou van die streekskonteks. “Hou rekord van dit wat in jou omgewing gebeur.”

Hy het ook voorgestel dat boere met bure in dieselfde streek saamwerk. “Dis nie meer ’n eenmanding nie. Julle moet in streke saamwerk en planne beraam om die saak kollektief te benader.”

Hy het gesê swart ekonomiese bemagtiging sal deel van die Suid-Afrikaanse landskap bly. “Moet dit nie vrees nie en moet die nie op jou eentjie probeer aanpak nie. Moet dit nie halfhartig doen nie. Wees bereidwillig om die wetlike pad te stap, en moenie kortpaaie kies nie.”

Boer vooruit met ’n Landbou.com-intekening
Teken in op Landbou.com teen R149 per maand en kry toegang tot gehalte-joernalistiek, alle landboutydskrifte, Landbouweekliks-episodes, boeke en baie meer.
Teken in
Smalls

Besoek ons geklassifiseerde advertensies en plaas jou advertensie in Landbouweekblad én aanlyn. Vind ook vinnig en maklik die produk waarna jy soek!

Sien meer
Rand - Dollar
16.04
-1.0%
Rand - Pond
21.28
-0.7%
Rand - Euro
18.15
-0.8%
Rand - Aus dollar
11.39
-0.6%
Rand - Jen
0.14
-1.3%
Goud
1,781.01
+0.3%
Silwer
22.26
-2.5%
Palladium
1,736.96
-0.3%
Platinum
935.00
-0.6%
Brent-ruolie
69.23
-5.5%
Top-40
64,786
+1.1%
Alle aandele
71,198
+1.0%
Hulpbronne 10
67,859
+0.9%
Industriële 25
93,997
+0.9%
Finansiële 15
13,880
+2.1%
Alle JSE-data is met minstens 15 minute vertraag Iress logo
Besoek ons winkel!

Besoek die LBW-winkel en koop verskillende produkte soos boeke, tydskrifte, klere en meer.

Besoek LBW-winkel
Opsitkers
Vreugde, Lewe, Wyn en Dans
EK is ń man wat vol energie is. My drome is groot en my verwagtinge is hoog. Daar is soveel mooi in wêreld en elkeen het ook sy skop gehad maar ek verkies om na jou...
Die lewe is 'n avontuur. Kom ons geniet dit saam.
Ek is 'n positiewe mens, van nature. Erg oor my kinders, familie en vriende. Gek oor my honde. En diere, die natuur. Hou van reis, en sloertoere. Lief vir kos maak. En...
Vind jou perfekte maat nou!
Ek is 'n:
Op soek na:
Ouderdomsgroep: tot