AFGRI
BEAN
23 Sep
-
9590
0,00
CORN
23 Sep
-
4825
0,00
SOYA
23 Sep
-
9400
0,00
SUNS
23 Sep
-
10278
0,00
WEAT
23 Sep
-
6944
0,00
WMAZ
23 Sep
-
4799
0,00
YMAZ
23 Sep
-
4724
0,00
AMT
Ave Wool - Non RWS
02 Sep
-
160,22
-6,09
Ave Wool - RWS
02 Sep
-
172,22
-2,54
Beeste A2/3
09 Sep
-
60,85
0,17
Beeste AB2/3
09 Sep
-
57,75
1,15
Beeste B2/3
09 Sep
-
54,25
1,40
Beeste C2/3
09 Sep
-
47,55
-3,29
Bevrore Hoender
09 Sep
-
30,74
-0,28
Bokkies (onder 30 kg)
09 Sep
-
69,19
-6,29
Bokooie
09 Sep
-
48,38
2,60
Groot (meer as 40 kg)
09 Sep
-
43,39
-0,62
Hoender (IQF)
09 Sep
-
29,41
-0,82
Medium (30-40kg)
09 Sep
-
58,81
5,73
Pork Average
09 Sep
-
27,04
-0,18
Poultry Average
09 Sep
-
30,52
-0,51
Skaap A2/3
09 Sep
-
97,84
2,27
Skaap AB2/3
09 Sep
-
86,98
0,98
Skaap B2/3
09 Sep
-
81,06
1,29
Skaap C2/3
09 Sep
-
76,61
1,55
Speenkalf
09 Sep
-
36,15
-1,44
Spekvarke
09 Sep
-
27,62
-0,36
Stoorlammers
09 Sep
-
44,2
0,90
Varkwors
09 Sep
-
22,17
-0,23
Vars Hoender
09 Sep
-
31,4
-0,43
Vleisvarke
09 Sep
-
27,02
-0,15

Veldtog om staat se ‘meesterplan sonder boere’ aan te pas

akkreditasie
0:00
play article
Intekenare kan na hierdie artikel luister
Mnr. Gerhard Papenfus (NAESA), dr. Theo de Jager en mnr. Bennie van Zyl (TLU SA). Foto: Verskaf
Mnr. Gerhard Papenfus (NAESA), dr. Theo de Jager en mnr. Bennie van Zyl (TLU SA). Foto: Verskaf
Verskeie organisasies, waaronder die netwerkorganisasie Saai, TLU SA en die nasionale werkgewersorganisasie (Neasa), het vandag met ’n veldtog begin om ’n alternatiewe meesterplan vir landbou en landbouverwerking saamgestel te kry wat op ekonomiese beginsels geskoei sal wees.

Dr. Theo de Jager, direksievoorsitter van Saai, sê daar is talle organisasies wat voel dat hulle uitgesluit is van die proses om die meesterplan saam te stel. Te min belanghebbendes is betrek en selfs ’n organisasie soos TLU SA is van die proses uitgesluit toe moeilike vrae oor transformasie gevra is. Hy sê daar is byvoorbeeld ook vakbonde ingesluit, maar geen werkgewersorganisasie nie.

“Verder is die hooftema van die meesterplan soos dit afgeteken is nie die winsgewendheid, volhoubaarheid en doeltreffendheid van die landbou nie, maar transformasie. Ons voel, hoewel transformasie belangrik is, dit nie die belangrikste agenda in die landbou is nie. Dit kan nooit belangriker as winsgewendheid en volhoubaarheid wees nie. Dit is wanneer transformasie voorop gestel word dat ’n mens sit met staatsbeheerde organisasies soos Denel, Eskom, SAA en die Land Bank.

“As die landbou nie volhoubaar is nie, is daar niks wat getransformeer kan word nie. Die klem in ’n meesterplan vir die landbou moet op winsgewendheid en volhoubaarheid wees en daarom bevraagteken ons transformasie as die sentrale tema in die meesterplan. As ’n boer deur die plan lees, is dit duidelik dat daar baie min vir boere in die plan is. Dit is ’n plan sonder boere, terwyl dit eintlik ’n boergedrewe plan behoort te wees.”

Mnr. Bennie van Zyl, hoofbestuurder van TLU SA, sê hulle was sowat 18 maande gelede aanvanklik deel van die proses. “Ons standpunt was deurgaans dat die landbou ’n ekonomiese proses is en dat ons moet waak daarteen om nie vasgevang te word in ’n politieke of ideologiese proses nie.”

In Mei verlede jaar het TLU SA in ’n werksdokument onder meer gevra wat presies bedoel word met transformasie. Sedertdien is TLU SA aan ’n lyntjie gehou. “Tot drie dae voor die aftekening het hulle gesê hulle kom nog by ons navrae. Ons het nooit self uit die proses geklim nie en is net eenkant toe gedruk.”

‘Ons wil net die olifant uit die plan uithaal’

Hy sê daar is baie goeie dinge in die meesterplan en hulle wil nie die baba met die badwater uitgooi nie. “Ons wil net die olifant uit die plan uithaal wat die breekware vernietig. Ons pleit vir ’n billike ekonomiese plan wat nuwe toetreders ook ’n geleentheid bied. As die regering erken dat 90% van die grond wat hy oordra uit produksie gaan, hoekom wil ons voortgaan op hierdie trajek? As die landbou doodgaan, gaan Suid-Afrika ook nie oorleef nie.”

De Jager sê die onsekerhede rondom voedsel skep ’n nasionale bedreiging soos geen ander een in die land nie “omdat niks ’n honger man kan stop nie”. Boere betaal nou tot ses keer meer vir insette, sukkel om finansiering te kry en niemand weet hoe voedselpryse oor ’n jaar van nou af gaan lyk nie.

“Om armoede te bestry, moet welvaart geskep word. Boere kan dit in landelike gebiede doen – nie vakbonde nie. Die rol van vakbonde kan bevraagteken word, om die minste te sê. Hul betrokkenheid kom altyd in oestyd wanneer ’n boer dit die minste kan bekostig.

“Mense moet besef boere boer nie om werk te kan skep nie. Hulle produseer vir wins en as daar wins is, kan hulle werk skep. Eers moet daar groei wees en dan kan daar meer werksgeleenthede wees. Dit moet duidelik wees in die meesterplan.”

Beheer oor bedryf

Mnr. Gerhard Papenfus, uitvoerende hoof van Neasa, sê as ’n sakeonderneming dit kan vermy, sal hy nie iemand aanstel nie. “Om werksgeleenthede te skep moet daar ’n sakevriendelike omgewing wees, besighede moet geld maak en dit sal hulle verplig om uit te brei en mense in diens te neem. As dit nie gebeur nie, sal daar nie werksgeleenthede geskep word nie. Niemand is in besigheid ter wille van welsyn nie.”

Hy sê meesterplanne is deesdae die regering se nuwe manier om ’n bedryf sentraal te beheer en van binne af te vertel wat gedoen moet word. “As dit nie ’n onderneming se vryheid om sake te doen erken nie, sal die sakeman verskuif na ’n meer sakevriendelike omgewing. Daar is op die oomblik meer ondernemings in Suid-Afrika wat sluit as nuwe besighede wat geskep word.”

Hy sê alle meesterplanne lê ongelukkig klem op transformasie. “Dit is verwoestend. In geen ekonomiese handboek sal transformasie die mikpunt wees nie. Die mikpunte sal wees volhoubaarheid, winsgewendheid en groei.”

Papenfus sê as die regering nie wil hê die landboumeesterplan moet ’n nuttelose stuk papier word nie, sal die bydraes van derduisende boere en ander in die waardeketting ook in ag geneem moet word.

Insette wat ontvang word, sal by die onderskeie organisies verwerk en in ’n konsepplan ingevoeg word wat aan die deelnemers vir afronding teruggestuur sal word. Die finale produk sal aan die staat en ondertekenaars van die huidige meesterplan voorgelê word om vas te stel of hulle met die meer inklusiewe weergawe verskil.
Boer vooruit met ’n Landbou.com-intekening
Teken in op Landbou.com teen R149 per maand en kry toegang tot gehalte-joernalistiek, alle landboutydskrifte, Landbouweekliks-episodes, boeke en baie meer.
Teken in
Smalls

Besoek ons geklassifiseerde advertensies en plaas jou advertensie in Landbouweekblad én aanlyn. Vind ook vinnig en maklik die produk waarna jy soek!

Sien meer
Rand - Dollar
17.93
-1.8%
Rand - Pond
19.45
+0.1%
Rand - Euro
17.37
+0.2%
Rand - Aus dollar
11.70
+0.2%
Rand - Jen
0.13
+0.2%
Goud
1,643.66
0.0%
Silwer
18.87
0.0%
Palladium
2,073.00
0.0%
Platinum
858.50
0.0%
Brent-ruolie
86.15
-5.0%
Top-40
57,110
-3.1%
Alle aandele
63,417
-2.9%
Hulpbronne 10
56,319
-7.5%
Industriële 25
78,436
-1.2%
Finansiële 15
14,142
-1.6%
Alle JSE-data is met minstens 15 minute vertraag Iress logo
Besoek ons winkel!

Besoek die LBW-winkel en koop verskillende produkte soos boeke, tydskrifte, klere en meer.

Besoek LBW-winkel
Opsitkers
Net een lewe doen dit volheid
Ek soek na Liefde en harmonie, Ek is mal oor reís Lief vir golf speel en gym Om met vriende en Familie sosiaal te wees
Looking for authentic people
Ek is lojaal Hardwerkend Hou nie van oneerlikheid nie The slower the better - ons lewe in n kits wereled waar mense te vinnig dinge wil hé Alles in die Lewe is n proses Tyd...
Vind jou perfekte maat nou!
Ek is 'n:
Op soek na:
Ouderdomsgroep: tot