AFGRI
BEAN
30 Jan
-
9648
0,00
CORN
30 Jan
-
4658
0,00
SOYA
30 Jan
-
9716
0,00
SUNS
30 Jan
-
12268
0,00
WEAT
30 Jan
-
6602
0,00
WMAZ
30 Jan
-
4600
0,00
YMAZ
30 Jan
-
4610
0,00
AMT
Ave Wool - Non RWS
20 Jan
-
170,89
-2,92
Ave Wool - RWS
20 Jan
-
181,89
-7,19
Beeste A2/3
20 Jan
-
58,72
2,37
Beeste AB2/3
20 Jan
-
58,36
3,52
Beeste B2/3
20 Jan
-
56,86
4,26
Beeste C2/3
20 Jan
-
52,54
0,65
Bevrore Hoender
20 Jan
-
31,75
-2,38
Bokkies (onder 30 kg)
20 Jan
-
63,65
-0,77
Bokooie
20 Jan
-
40,24
-2,32
Groot (meer as 40 kg)
20 Jan
-
41,1
-3,43
Hoender (IQF)
20 Jan
-
32,82
0,66
Medium (30-40kg)
20 Jan
-
56,66
1,18
Pork Average
20 Jan
-
37,05
0,71
Poultry Average
20 Jan
-
32,38
-0,99
Skaap A2/3
20 Jan
-
87,14
3,08
Skaap AB2/3
20 Jan
-
80,78
-2,47
Skaap B2/3
20 Jan
-
70,13
0,82
Skaap C2/3
20 Jan
-
65,78
1,26
Speenkalf
20 Jan
-
36,84
0,12
Spekvarke
20 Jan
-
38,49
1,90
Stoorlammers
20 Jan
-
38,71
0,25
Varkwors
20 Jan
-
29,77
0,61
Vars Hoender
20 Jan
-
32,57
-1,26
Vleisvarke
20 Jan
-
36,9
0,60

Uitvoerboere raadop met swak hawens

akkreditasie
0:00
play article
Intekenare kan na hierdie artikel luister
Suid-Afrika is by ’n kruispad wat beleid oor hawens betref. Oponthoude by hawens en gebrekkige infrastruktuur is twee faktore wat die ekonomie kan maak of breek. Foto: Fredalette Uys
Suid-Afrika is by ’n kruispad wat beleid oor hawens betref. Oponthoude by hawens en gebrekkige infrastruktuur is twee faktore wat die ekonomie kan maak of breek. Foto: Fredalette Uys
Swak dienslewering by Suid-Afrikaanse hawens vermink die landbousektor en lei tot miljoene rande se skade, sê Saai.

Uitvoerboere is raadop met swak dienslewering, nalatigheid en onbevoegdheid by Suid-Afrikaanse hawens wat lei tot miljoene rande se skade vir produsente, die erosie van Suid-Afrikaanse mededinging op internasionale markte en werkverliese op die platteland, sê dr. Theo de Jager, uitvoerende direkteur van die Suid-Afrikaanse landbou-inisiatief (Saai).

Die regering se beheptheid met kaderontplooiing lei volgens hom tot die inploffing van staatsfunksies en die vernietiging van infrastruktuur en ekonomiese kapasiteit, en verarm Suid-Afrika op alle vlakke.

Dit is boonop die armste deel van die bevolking wat die meeste ly onder die vermindering van lewensnoodsaaklike werksgeleenthede op die platteland.

“Vrugte het ’n beperkte raklewe en moet aan superhoë standaarde voldoen om teen produkte uit Australië, Brasilië, Nieu-Seeland, Argentinië en ander lande mee te ding om ’n plek op winkelrakke in Europa, Amerika en ander lande,” sê hy.

“Inspekteurs besoek plase teen groot koste vir die boere om te sertifiseer dat die produksieproses aan daardie standaarde voldoen. Die staat se omvattende onvermoë laat die proses egter in die steek.

“Tafeldruiwe in ’n skeepshouer moet teen -0,5 °C in ’n koueketting van die pakhuis tot op die mark in Europa of Amerika vervoer word. Boere betaal daarvoor, asook vir die verpakking, versekering en hantering van daardie vrugte. Dit hou dorpe aan die gang.”

Die uiters swak hantering van dié skeepshouers in die hawens veroorsaak egter volgens hom dat duisende tonne vrugte net daar vernietig moet word nog voor dit op ’n skip gelaai word. “Temperature wat skommel of met enkele grade styg, veroorsaak onherstelbare skade aan die vrugte. Naspeuringstegnologie is al so gevorderd dat boere die temperatuurwisseling in skeepshouers intyds op hul selfone kan volg.”

GEEN BEHEER OOR SKEEPSHOUERS

Temperatuurwisseling kom telkens voor sodra die skeepshouers hawepersele binnegaan. Die hawens is nie soos boere se pakhuise op plase met kragopwekkers toegerus om hulle teen beurtkrag te beskerm nie.

Hy sê skeepshouers word ook dikwels hardhandig hanteer en nie deur hawepersoneel aan krag gekoppel nie. Hulle staan gereeld weke langer as geskeduleer in opbergingswerwe voordat hulle gelaai word.

“Die hawens word nie aan dieselfde hoë standaarde onderwerp as die produsente nie. Wanneer duisende tonne vrugte vanweë swak hantering en nalatigheid in die hawens vernietig word, verloor die boere die vrag, maar hulle moet steeds betaal vir die verpakking, administrasie en logistiek.

“Een tafeldruiweboer in Vredenburg het reeds 18 skeepshouers vol druiwe van die 2022-oes só verloor.”

Hy sê boere ook nie toegelaat om self hul houers op die hawe op te pas, te versorg of te inspekteer nie. “Hulle is absoluut uitgelewer aan die hawepersoneel se onvermoë. Niemand aanvaar verantwoordelikheid nie, en geen versekeringsmaatskappy is bereid om die vrugte op die haweperseel te verseker nie.”

BOERE DRUK VIR PRIVATISERING

Om hul waardekettings en ondernemings teen die staat se tekortkominge bestand te maak, druk boere tevergeefs vir die privatisering van die hawens. Sommige wat in buurlande belange het, voer die skeepshouers padlangs daarheen uit om toegang tot beter bestuurde hawens te kry.

Hy vertel baie hektaar vrugte is egter reeds uitgehaal en omgeskakel na bedrywe wat minder kwesbaar vir staatsmislukking is en waar die risiko’s meer bestuurbaar is. Dit is hoe duisende werksgeleenthede verlore gaan.

“Saai is uiters bekommerd oor die impak wat die ineenstorting van hawens op die toekoms van familieboere in uitvoerbedrywe kan hê. Saai is veral skepties oor die waarskynlikheid dat hawens en ander vervoerinfrastruktuur wat tydens mnr. Fikile Mbalula se termyn as minister van vervoer in duie gestort het, weer diensbaar en doeltreffend sal word.

“Daarom het Saai met uitvoerboere ooreengekom om die staat se aanspreeklikheid in hawens te toets. Ons nooi boere wat reeds skade gely het of deur die swak dienslewering in hawens bedreig word, om met ons kontak te maak.”

Volgens hom bly boere wat miljoene rande se verliese ly as gevolg van swak bestuur in hawens, en plaaswerkers wat hulle werk as gevolg daarvan verloor, skepties oor pres. Cyril Ramaphosa se beloftes van ekonomiese groei, tegnologiese ontwikkeling en werkskepping.

“Totdat kaderontplooiing met ’n strewe na doeltreffendheid vervang word, sal die verrotting in die staat en die verarming van Suid-Afrika en sy mense net verder verdiep.”

Boer vooruit met ’n Landbou.com-intekening
Teken in op Landbou.com teen R149 per maand en kry toegang tot gehalte-joernalistiek, alle landboutydskrifte, Landbouweekliks-episodes, boeke en baie meer.
Teken in
Smalls

Besoek ons nuwe webwerf vir geklassifiseerde advertensies en plaas jou advertensie in LBW én aanlyn. Vind ook vinnig en maklik die produk waarna jy soek!

Sien meer
Rand - Dollar
17.41
-0.0%
Rand - Pond
21.49
+0.1%
Rand - Euro
18.88
+0.0%
Rand - Aus dollar
12.25
+0.3%
Rand - Jen
0.13
-0.2%
Platinum
1,004.66
-0.9%
Palladium
1,638.38
-0.5%
Goud
1,921.33
-0.1%
Silwer
23.61
+0.0%
Brent-ruolie
84.90
-2.1%
Top-40
74,344
0.0%
Alle aandele
80,325
0.0%
Hulpbronne 10
77,934
0.0%
Industriële 25
102,701
0.0%
Finansiële 15
16,323
0.0%
Alle JSE-data is met minstens 15 minute vertraag Iress logo
Besoek ons winkel!

Besoek die LBW-winkel en koop verskillende produkte soos boeke, tydskrifte, klere en meer.

Besoek LBW-winkel
Opsitkers
Hou van kamp
Gemaklik met vriendelike geaardheid. Goeie waardes heg baie waarde aan eerlikheid. Natuur en kamp is van my voorkeure. Gesond en sportief. Bok vir sport
Kom dans in die reen saam my
Eks passievol. lewens lustig. never a dull moment. ek bring die son saam waar ek gaan. hou van die simpel lewe . maar met baie liefde in
Vind jou perfekte maat nou!
Ek is 'n:
Op soek na:
Ouderdomsgroep: tot